از مجموعهٔ تصاویری از زندگی صحابه (سریال تکمیل شد)
· درس 92 از 93
تصاویری از زندگانی صحابه - قسمت (107) - عمرو بن امیه الدمری رضی الله عنه.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:15
جمعیت مودت مفتخر است
0:17
که نمونههایی از زندگی صحابه را به شما ارائه دهد
0:21
از عبدالرحمن رأفت الباشا
0:25
رحمهالله
0:30
عمر بن امیه الضمری
0:32
رضیاللهعنه
0:48
سال پنجم هجرت بود
0:53
از سختترین سالها از نظر شدت در جنگ جاری میان مشرکان
0:57
و محمد رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم)
1:02
زیرا قریش دیوانه شد
1:05
هنگامی که دید کفه مسلمانان هر روز بر آن سنگینی میکند
1:09
و جنگ برای آنان جنگ بقا یا فنا شده بود
1:14
پس برای نابودی پیامبر، درود و سلام الله بر او، هر سلاحی را آماده کردند
1:20
از جمله ترور و خیانت
1:23
و مسلمانان از نیرنگ قریش غافل نبودند
1:27
و نه کمتر از آنان در شدت و توان
1:30
و جاسوسان و فدائیان در هر دو اردوگاه نقشی بسیار مهم داشتند
1:36
و در یکی از روزها
1:38
پیامبر، درود و سلام الله بر او، در میان یاران خاص خود ایستاد و فرمود
1:44
کیست که به مکه برود و ناشناس بماند
1:47
و در میان آن قوم تأثیری بگذارد که عرب آن را به یاد آورد
1:50
و خبرهای تازهای را که نزد آنان پیش آمده برای ما بیاورد
1:54
پس عمر بن امیه الضمری برخاست
1:57
و گفت: من، ای رسول الله
1:59
پس چهره پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) گشاده شد و فرمود
2:05
ای ابا امیه، این کار از آن توست
2:08
عمر بن امیه الضمری بود
2:10
از دلاوران نامدار عرب
2:13
دلیر و تیزهوش
2:16
سختکوش و حاضرجواب
2:19
هیچ گرهای نبود مگر آنکه نزد او گشودنی داشت
2:22
و هیچ تنگنایی نبود مگر آنکه نزد او راه برونرفتی داشت
2:27
از جمله برای نمونه آنکه پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم)
2:31
او را با نامهای نزد نجاشی
2:34
پادشاه حبشه فرستاد
2:36
و نجاشی از مسلمانان پناهندگی و حمایت میکرد
2:39
و چون به او اجازه داده شد که همراه وارد شوندگان بر او وارد شود
2:43
دید که سقف دری که به تالار پادشاه راه داشت
2:47
بسیار پایین ساخته شده است
2:50
تا آنکه کسی از آن داخل نشود
2:52
مگر آنکه خم شده باشد از روی بزرگداشت پادشاه
2:55
پس چون در برابر در ایستاد
2:57
روی برگرداند و پشت به پیشرو وارد شد
3:00
این بر آن قوم گران آمد
3:02
و قصد او کردند
3:04
پس نجاشی گفت
3:06
چه چیز تو را بازداشت که چنان داخل نشوی که مردم داخل میشوند؟
3:09
گفت
3:10
زیرا ما گروه مسلمانان از آن نهی شدهایم
3:13
که برای غیر الله رکوع کنیم
3:15
پس عذر او را پذیرفت
3:17
و به اختصار
3:19
عمر بن امیه
3:21
شایستهترین مردم برای این مأموریت بود
3:23
که خود را برای آن داوطلب کرد
3:25
اگر نه یک عیب در او بود
3:27
و آن این بود که اهل مکه همگی
3:30
او را میشناختند
3:31
نه فقط با چهرهاش
3:33
بلکه با صدا و راه رفتنش نیز
3:36
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) عمر را
3:41
با مردی از انصار یاری داد
3:43
پس او و همراهش روان شدند
3:45
و قصد پناهگاههای شرک در مکه کردند
3:48
و در شب پیوسته راه میرفتند
3:51
و در روز پنهان میشدند
3:53
به این امید که هیچ چشمی از جاسوسان قریش آنان را نبیند
3:56
و در دل آرزو میکردند
3:59
که ابوسفیان بن حرب را
4:02
کشته یا اسیر به مدینه بیاورند
4:05
چون نزدیک مکه رسیدند
4:08
شترهایشان را در درهای از درههای دورِ آن بستند
4:12
و با ردای تاریکی پیچیده وارد آن شدند
4:15
و قصد خانه ابوسفیان بن حرب کردند
4:18
پس آن انصاری به عمر گفت
4:21
ای ابا امیه
4:23
کاش طواف خانه کعبه میکردیم و دو رکعت نماز میگزاردیم
4:26
سپس به کار خود میرفتیم
4:29
زیرا شاید این آخرین دیدار با خانه خدا باشد
4:32
پس عمر به او گفت
4:34
از عادت قریش است که چون شام میخورند
4:37
در حیاط خانههایشان مینشینند
4:40
و بیشتر آنها مشرف بر کعبه است
4:43
و قوم در حال جنگاند
4:45
و برای هر رفتوآمدکنندهای بیدارند
4:48
پس آن انصاری با التماس به او گفت
4:50
تو را سوگند میدهم که چنین کنی
4:52
و اگر الله بخواهد، شری به ما نخواهد رسید
4:55
پس عمر راضی شد
4:57
و به سوی خانه رفت و هفت بار گرد آن طواف کرد
5:00
و در حجر دو رکعت نماز گزارد
5:03
سپس برای کاری که برای آن آمده بودند بیرون رفت
5:07
عمر گفت
5:08
پس همین که دو رکعت را تمام کردیم
5:11
ناگاه مردی را دیدم که در تاریکی شب به من خیره شده است
5:14
چون مرا شناخت گفت
5:16
عمر بن امیه
5:18
به خدا سوگند او به مکه نیامده مگر برای شری
5:21
و صدایش را بلند کرد و مردم را به فریاد خواند
5:24
به همراهم گفتم
5:26
نجاء، نجاء (نجات، نجات)
5:28
زیرا این قوم از ما آگاه شدهاند
5:30
و آنان، به الله سوگند، اگر بر ما دست یابند،
5:33
چوبدار مرا به دار آویخته ما را
5:35
کنار چوبدار خُبیب قرار خواهند داد
5:37
و ما بالا رفتیم و در کوه روان شدیم
5:40
ناگهان آن قوم برای جستوجوی ما شتابزده بیرون آمده بودند
5:44
و من بیش از همه مردم به گردنههای مکه آشنا بودم
5:47
پس پیوسته از درهای بیرون میآمدیم و به درهای دیگر وارد میشدیم
5:50
تا آنکه ما را گم کردند و از ما ناامید شدند
5:53
و به راه خود بازگشتند
5:55
من و همراهم به غاری در بلندای کوه وارد شدیم
5:59
و آن شب را در آن گذراندیم
6:02
چون صبح شد
6:04
نزدیک غار مردی را دیدیم که اسب خود را میچراند
6:08
پس در جای خود ماندیم و از حرکت خودداری کردیم
6:11
تا مبادا ما را احساس کند
6:13
اما او اندکی بعد به سوی غار روی آورد
6:16
و قصد ورود به آن را کرد
6:18
با خود گفتم: اگر ما را ببیند
6:21
با صدای بلند فریاد برمیآورد و قریش را از مکان ما آگاه میکند
6:25
و با من خنجری بود
6:27
بر او جَستم و آن را در سینهاش فرو کردم
6:30
او فریادی زد که صدایش در درهها پیچید
6:34
پس فریادها [در پی آن] برخاست
6:36
و اندکی نگذشت
6:38
که دیدم مردم به سوی منبع صدا میشتابند
6:42
پس به جای خود در غار بازگشتم
6:44
و در کنار همراهم آرام گرفتم
6:47
چون آنان به همراه خود رسیدند، او را در آخرین نفس یافتند
6:52
به او گفتند: چه کسی تو را زده است؟
6:54
گفت: عمرو بن امیه
6:57
گفتند: او کجاست؟
6:59
پیش از آنکه ما را به آنان نشان دهد، مرگ او را فرا گرفت
7:03
و با آنکه ما نزدیک به سی نفر از آنان یا کمتر بودیم
7:07
سخنانشان را میشنیدیم و کارهایشان را میدیدیم
7:11
زیرا به خاطر هیچیک از آنان نمیگذشت که به غار ما درآید
7:15
و آنان در پی ما به جستوجو از این سو و آن سو پرداختند
7:19
چون اثری از ما نیافتند
7:22
همراه خود را برداشتند و به سوی مکه بازگشتند
7:26
من و همراهم تمام آن روز را در غار ماندیم
7:30
چون شب ما را فرا گرفت
7:33
به او گفتم: نجاء، نجاء
7:36
زیرا جاسوسان قوم، زمین را برای جستوجوی ما زیر و رو میکنند
7:40
چون در راه مدینه افتادیم
7:43
به یاد خُبیب افتادم
7:45
مشرکان او را به چنگ آورده و کشته بودند
7:49
و بر چوبی در بیرون مکه به دار آویخته بودند
7:52
و نگهبانی بر او گماشته بودند
7:54
تا مردم صبح و شام او را ببینند
7:57
گفتم: به الله سوگند، اگر او را از آنان نجات دهم، او را پنهان خواهم کرد
8:02
پس راه خود را به سوی مکانی که او در آن به دار آویخته شده بود قرار دادیم
8:06
چون به نگهبانان نزدیک شدیم
8:09
یکی از آنان گفت:
8:11
به الله سوگند، پیش از این شب، راه رفتنی ندیده بودم
8:13
که بیش از راه رفتن عمرو بن امیه باشد
8:17
اگر نه این بود که او در مدینه است
8:20
میگفتم که خود اوست
8:22
پس از سخنش چنان خود را به ندانستن زدم که گویی به من مربوط نیست
8:26
و به سوی چوب دار رفتم
8:29
چون به آن نزدیک شدم
8:31
بر آن جَستم
8:33
و آن را از جایش کندم
8:35
بر دوش نهادم
8:37
و با آن به سرعت دویدم
8:39
نگهبانان به من رسیدند
8:41
و پیوسته مرا دنبال میکردند
8:43
تا به صخرهای رسیدم که زیر آن رودخانهای بزرگ جاری بود
8:47
خُبیب را در آن انداختم
8:49
نگهبانان از من دست برداشتند
8:51
و به سوی او بازگشتند تا او را از آن بیرون آورند
8:54
اما الله او را از نظرشان پنهان کرد و نیافتندش
8:57
سپس من و همراهم رفتیم
9:01
تا به غاری در کوه صحنان پناه بردیم
9:04
در حالی که ما در آن بودیم
9:06
ناگهان پیرمردی یکچشم وارد شد
9:09
سلام کرد، سپس رو به ما کرد و گفت:
9:12
این مرد از کدام قبیله است؟
9:14
گفتم: از بنی بکر
9:16
تو از کدام قبیلهای؟
9:18
گفت: من هم از بنی بکرم
9:21
گفتم: خوش آمدی
9:23
سپس اندکی نگذشت که دراز کشید
9:25
و با صدای بلند به آواز خواندن پرداخت و گفت:
9:28
مادام که زندهام، مسلمان نخواهم شد
9:31
و به آیین مسلمانان گردن ننهادهام
9:34
با خود گفتم: خواهی دانست
9:37
سپس به او مهلت دادم
9:39
چون خوابید، کمانم را برداشتم
9:42
یکی از دو سرش را در چشم سالم او نهادم
9:45
و تمام وزنم را بر آن فشردم
9:48
تا آنکه به استخوان رسید
9:51
سپس همراهم را بیدار کردم و گفتم:
9:53
نجاء، نجاء
9:55
زیرا کاری کردهام
9:57
و هر دو به سوی مدینه روان شدیم
10:00
چون به نقیع فرود آمدیم
10:02
که دو شب فاصله از یثرب بود
10:05
ناگاه با دو مرد از مشرکان روبهرو شدیم
10:08
قریش آن دو نفر را فرستاد تا از احوال مسلمانان جاسوسی کنند.
10:10
اخبار مسلمانان را
10:12
کمانم را گذاشتم و گفتم:
10:14
«تسلیم شو!» اما او امتناع کرد.
10:17
من یکی از آن دو را با تیری زدم
10:19
و او به خاک افتاد.
10:21
و آن دیگری تسلیم شد،
10:23
پس او را محکم بستم،
10:25
و او را نزد رسول الله صلیاللهعلیهوسلم آوردم.
10:29
با هر آنچه از اسرار و اخبار همراه داشت.
10:32
وقتی پیامبر علیهالصلاةوالسلام ما را دید،
10:35
چهرهاش درخشید و لبخندش گشوده شد،
10:38
و فرمود: «چهرهها رستگار شدند.»
10:41
سپس از احوال ما پرسید
10:44
و من شروع کردم به شرح دادن برای او
10:46
در حالی که او میخندید.