تصاویری از زندگی صحابه - قسمت (48) - نعیم بن مسعود رضی الله عنه

◉ 34271 بازدید ⏱ 15:26 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 بسم الله الرحمن الرحیم
0:15 جمعیت مودت خرسند است که
0:18 نمونه‌هایی از زندگی اصحاب را در برابر شما قرار دهد
0:22 نوشته‌ی عبدالرحمن رأفت پاشا
0:25 رحمه‌الله
0:27 نعیم بن مسعود رضی‌الله‌عنه
0:45 نعیم بن مسعود، فتنه‌ای که دل را می‌لرزاند
0:51 (با) هوش و ذکاوت
0:53 (و) خراج و لاج
0:55 هیچ معضلی او را باز نمی‌دارد و هیچ مشکلی او را درمانده نمی‌کند
0:58 او (در میان) بنی‌الصحراء به همه‌ی آنچه الله از درستی حدس و اصابت فکر به او عطا کرده، (برتری داشت)
1:03 و از سرعت بدیهه و شدت زیرکی (نیز برخوردار بود)
1:06 اما او دلباخته‌ی لذت‌ها و همدم عیش و عشرت بود
1:10 و آن دو را بیش از هر جا نزد یهودیان یثرب (جست‌وجو) می‌کرد
1:14 پس هرگاه نفسش به کنیزکی مشتاق می‌شد یا گوشش به نغمه‌ی عودی مایل می‌گشت
1:20 بار سفر می‌بست و از منزلگاه قومش در نجد (کوچ) می‌کرد
1:23 و رو به سوی مدینه می‌نهاد
1:26 جایی که به یهودیانش با گشاده‌دستی مال می‌بخشید
1:29 تا آنان با گشاده‌دستی بیشتر، لذت را به او ببخشند
1:32 و از همین روست که نعیم بسیار به یثرب رفت‌وآمد می‌کرد
1:37 و با یهودیان ساکن آن پیوند نزدیک داشت
1:40 به‌ویژه بنی‌قریظه
1:42 و چون الله انسانیت را با فرستادن پیامبرش با دین هدایت و حق گرامی داشت
1:48 و دره‌های مکه به نور اسلام درخشید
1:52 نعیم بن مسعود هنوز لگام نفس را رها کرده بود
1:56 پس به سختی از دین نو روی گرداند
2:00 از این بیم که مبادا میان او و لذت‌ها و کامجویی‌هایش حائل شود
2:04 سپس اندکی نگذشت که خود را رانده‌شده به سوی پیوستن به دشمنان سرسخت اسلام یافت
2:10 به‌ناچار و با فشار به برافراشتن شمشیر در برابر آن (دین) واداشته شد
2:14 اما نعیم بن مسعود
2:16 در روز غزوه‌ی احزاب برای خود صفحه‌ای نو در تاریخ دعوت اسلامی گشود
2:22 و در این صفحه داستانی از شگفت‌ترین داستان‌های نیرنگ‌های جنگ نگاشت
2:28 داستانی که تاریخ هنوز با بسیاری از شگفتی به فصل‌های استوارش آن را روایت می‌کند
2:34 و به قهرمان زیرک و خردمندش تحسین می‌ورزد
2:37 و اگر می‌خواهی داستان نعیم بن مسعود را دریابی
2:40 ناگزیری که اندکی به گذشته بازگردی
2:44 و درست پیش از غزوه‌ی احزاب
2:47 گروهی از یهودیان بنی‌النضیر در یثرب (دست به کار) شدند
2:51 و بزرگانشان به گردآوری احزاب برای جنگ با رسول، درود و سلام الله بر او، و نابودی دینش پرداختند
2:58 پس بر قریش در مکه روی آوردند
3:01 و آنان را به جنگ با مسلمانان برانگیختند
3:04 و با آنان پیمان بستند که چون به مدینه برسند به ایشان بپیوندند
3:08 و برای این کار وعده‌ای گذاشتند که خلف نمی‌شود
3:12 سپس آنان را ترک گفتند و به سوی غطفان در نجد رفتند
3:15 و آنان را علیه اسلام و پیامبرش برانگیختند
3:18 و ایشان را به ریشه‌کن کردن دین نو از بیخ و بن فراخواندند
3:22 و آنچه میان ایشان و قریش گذشته بود را به نهانی با آنان در میان نهادند
3:26 و با آنان بر همان چیزی که با قریش پیمان بستند، پیمان بستند
3:29 و وعده‌ی توافق‌شده را به ایشان اعلام کردند
3:32 قریش با تمام توان و همه‌ی نیرویش از مکه بیرون آمد
3:36 با سواره و پیاده‌اش
3:38 به فرماندهی رئیسشان ابوسفیان بن حرب
3:41 رو به سوی مدینه
3:43 و غطفان نیز از نجد با ساز و برگ و شمار بسیارش بیرون آمد
3:47 به فرماندهی عیینه بن حصن الغطفانی
3:51 و در پیشاپیش مردان غطفان
3:54 قهرمان داستان ما، نعیم بن مسعود بود
3:57 چون خبر حرکت آنان به رسول، درود و سلام الله بر او، رسید
4:00 جمع یارانش را گرد آورد و با ایشان در این کار رایزنی کرد
4:02 پس بر این قرار گرفتند که گردا‌گرد مدینه خندقی بکنند
4:05 تا این هجوم بزرگ را که توان رویارویی با آن نیست، از آن بازدارند
4:09 و تا خندق در برابر لشکر انبوه مهاجم بایستد
4:12 هنوز دو لشکر کوچ‌کرده از مکه و نجد
4:14 به حاشیه‌های مدینه نزدیک نشده بودند
4:18 که بزرگان یهود بنی‌النضیر
4:23 به سوی بزرگان یهود بنی‌قریظه ساکن مدینه روان شدند
4:25 و آنان را برمی‌انگیختند که به جنگ با پیامبر بپیوندند
4:28 و تشویقشان می‌کردند که از دو لشکر آمده از مکه و نجد پشتیبانی کنند
4:33 آنان پیوسته آنان را به ورود در جنگ با پیامبر (ﷺ) برمی‌انگیختند،
4:36 و ایشان را بر پشتیبانی از دو لشکری که از مکه و نجد می‌آمدند، تشویق می‌کردند.
4:41 پس سران بنی قریظه به آنان گفتند:
4:44 شما ما را به سوی چیزی فراخوانده‌اید که ما آن را دوست داریم و می‌خواهیم،
4:47 اما شما می‌دانید که میان ما و محمد
4:51 پیمانی است مبنی بر اینکه با او صلح کنیم و او را به حال خود واگذاریم،
4:54 تا در مدینه در امنیت و آرامش زندگی کنیم،
4:58 و شما آگاهید که هنوز مرکب پیمان ما با او خشک نشده است.
5:03 و ما می‌ترسیم که اگر محمد در این جنگ پیروز شود،
5:06 بر ما با سختگیری و قدرتی ستمگرانه دست یابد،
5:09 و ما را به کیفر پیمان‌شکنی‌مان با او، به کلی از مدینه ریشه‌کن کند.
5:14 اما سران بنی نضیر پیوسته آنان را به شکستن پیمان ترغیب می‌کردند،
5:19 و خیانت به محمد را در نظرشان می‌آراستند،
5:22 و به ایشان اطمینان می‌دادند که این بار قطعاً چرخش روزگار به زیان او خواهد بود،
5:28 و با آمدن دو لشکر بزرگ، عزم آنان را استوار می‌ساختند.
5:32 پس اندکی نگذشت که یهودیان بنی قریظه به آنان نرم شدند،
5:36 و پیمان خود را با رسول الله (ﷺ) شکستند،
5:40 و صحیفه‌ای را که میان ایشان و پیامبر بود، پاره کردند،
5:43 و پیوستن خود به احزاب را در جنگ با او اعلام نمودند.
5:46 پس این خبر همچون صاعقه‌ای بر مسلمانان فرود آمد.
5:50 لشکرهای احزاب، شهر (مدینه) را محاصره کردند
5:53 و آذوقه و خوراک را از مردمش قطع کردند
5:56 و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) احساس کرد
6:00 که در میان فک‌های دشمن گرفتار شده است
6:03 قریش و غطفان از بیرون مدینه، روبه‌روی مسلمانان اردو زده بودند
6:08 و بنی قریظه در داخل مدینه، پشت سر مسلمانان در کمین و آماده بودند
6:14 سپس منافقان و کسانی که در دلشان بیماری بود
6:18 شروع کردند به آشکار ساختن آنچه در نهان‌خانه‌های جانشان پنهان داشتند و گفتند
6:22 محمد به ما وعده می‌داد که گنج‌های کسری و قیصر را مالک خواهیم شد
6:26 و اکنون ما امروز چنان‌ایم که هیچ‌یک از ما از خود ایمن نیست
6:31 که به مستراح برود تا حاجت خود را برآورد
6:34 سپس دسته‌دسته از پیامبر جدا شدند و پراکنده گشتند
6:38 به بهانهٔ ترس از زنان و فرزندان و خانه‌هایشان
6:42 از یورشی که بنی قریظه بر آنان می‌کردند، هرگاه جنگ درمی‌گرفت
6:47 تا آنجا که جز چند صد مؤمن صادق، کسی با رسول‌الله (ﷺ) باقی نماند
6:52 و در یکی از شب‌های آن محاصره
6:55 که نزدیک به بیست روز به درازا کشید
6:58 رسول‌الله (صلوات‌الله و سلامه علیه) به پروردگار خویش پناه برد
7:02 و چون کسی که درمانده است، به دعا پرداخت
7:05 و در دعای خود این سخن را تکرار می‌کرد
7:08 «خدایا، تو را به پیمان و وعدهٔ تو سوگند می‌دهم»
7:11 «خدایا، تو را به پیمان و وعدهٔ تو سوگند می‌دهم»
7:15 در آن شب، نعیم بن مسعود
7:18 بر بستر خود به این سو و آن سو می‌غلتید و بی‌خوابی او را آزار می‌داد
7:21 گویی پلک‌هایش شبانه بیدار مانده بود و به خواب نمی‌رفتند
7:25 پس نگاهش را به ستارگان درخشانی دوخته بود که بر صفحهٔ صاف آسمان شناورند
7:31 و اندیشه‌اش به پرواز درآمده بود
7:33 که ناگاه خود را دید که با خویشتن چنین گفتگو می‌کند
7:37 «وای بر تو ای نعیم!
7:39 چه چیز تو را از آن سرزمین‌های دور در نجد بدین‌جا کشانده است؟
7:43 تا با این مرد و یارانش بجنگی؟
7:46 تو برای آنکه حقی غصب‌شده را بازستانی با او نمی‌جنگی،
7:49 و نه از سر غیرتی برای آبروی ربوده‌شده.
7:52 بلکه برای انگیزه‌ای نامعلوم به جنگ او آمده‌ای.
7:56 این کار شایستهٔ مردی با خرد همانند خرد تو نیست،
7:59 که بجنگد و کشته شود، یا بی‌هیچ سببی بکشد.
8:03 وای بر تو ای نعیم!
8:05 چه چیز تو را وامی‌دارد که شمشیرت را بر روی این مرد صالح بکشی،
8:09 آن‌که پیروانش را به عدل و احسان
8:12 و بخشیدن به خویشاوندان فرمان می‌دهد؟
8:14 و چه چیز تو را بر آن می‌دارد که نیزه‌ات را در خون یاران او فرو بری،
8:18 همان‌ها که از آنچه از هدایت و حق برایشان آورده شده پیروی کرده‌اند؟»
8:22 این گفتگوی سخت میان نعیم و نفس خویش را
8:26 جز تصمیم قاطعی که همان دم برای اجرایش برخاست، پایان نداد.
8:30 نعیم بن مسعود زیر پردهٔ تاریکی شب از اردوگاه قوم خویش بیرون خزید
8:36 و با شتاب به سوی رسول‌الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روان شد.
8:41 چون پیامبر (علیه‌الصلاة‌والسلام) او را دید که در برابرش ایستاده است، فرمود:
8:46 «نعیم بن مسعود؟»
8:48 گفت: «آری، ای رسول‌الله.»
8:50 فرمود:
8:52 «این ساعت چه چیز تو را آورده است؟»
8:55 گفت:
8:56 «آمده‌ام شهادت دهم که هیچ معبودی جز الله نیست،
8:59 و تو بندهٔ الله و فرستادهٔ اوی،
9:02 و آنچه آورده‌ای حق است.»
9:04 سپس بازگشت و گفت:
9:06 «ای رسول‌الله، من اسلام آورده‌ام،
9:08 و قوم من از اسلام من آگاه نیستند.
9:11 پس هر فرمانی که خواهی به من بده.»
9:13 پیامبر (علیه‌الصلاة‌والسلام) فرمود:
9:16 «تو در میان ما تنها یک مرد هستی.
9:18 پس نزد قوم خود برو و اگر توانستی، ما را در جنگ یاری ده،
9:22 زیرا جنگ فریب است.»
9:24 گفت: «آری، ای رسول‌الله.»
9:27 «و به زودی آنچه تو را خوشحال کند خواهی دید، ان‌شاءالله.»
9:30 نعیم بن مسعود همان‌دم به سوی بنی قریظه رفت،
9:34 و پیش از آن با ایشان همدم و همنشین بود.
9:37 و به آنان گفت:
9:38 «ای بنی قریظه،
9:40 شما دوستی مرا نسبت به خود و راستیِ خیرخواهی‌ام را شناخته‌اید.»
9:44 گفتند: «آری.»
9:45 «پس ما تو را نزد خود متهم نمی‌دانیم.»
9:48 گفت:
9:49 «قریش و غطفان در این جنگ وضعی جز وضع شما دارند.»
9:54 گفتند: «چگونه؟»
9:56 گفت:
9:57 «این شهر، شهر شماست،
10:00 و اموال و فرزندان و زنان شما در آن است،
10:03 و شما توان ندارید که آن را به جای دیگری ترک کنید.
10:06 اما قریش و غطفان،
10:09 سرزمین و اموال و فرزندان و زنانشان در جای دیگری است،
10:14 و برای جنگ با محمد آمده‌اند،
10:17 و شما را به شکستن پیمانش و یاری دادن خود علیه او فراخوانده‌اند.
10:20 اگر شما بپذیرید،
10:22 و در جنگ با او پیروزی یابند، آن را غنیمت می‌شمارند،
10:25 و اگر در چیره شدن بر او ناکام شوند،
10:27 با امنیت به سرزمین خود بازمی‌گردند
10:30 و شما را به حال خود رها می‌کنند،
10:31 تا او بدترین انتقام را از شما بگیرد.
10:34 و شما می‌دانید که اگر او تنها با شما روبه‌رو شود، توان مقابله با او را ندارید.»
10:39 گفتند: «راست گفتی.»
10:41 «پس نظر تو چیست؟»
10:43 گفت:
10:44 «رأی من این است:
10:46 که با ایشان نجنگید تا آنکه گروهی از بزرگان‌شان را گروگان بگیرید
10:50 و نزد خود نگه دارید،
10:53 و بدین وسیله آنان را وادار کنید که همراه شما با محمد بجنگند،
10:57 تا بر او پیروز شوید،
10:59 یا آخرین مرد از شما و از ایشان نابود شود.»
11:02 گفتند: «پیشنهاد نیکویی دادی و خیرخواهی کردی.»
11:05 سپس از نزد آنان بیرون آمد
11:07 و نزد ابوسفیان بن حرب، فرمانده قریش رفت،
11:10 و به او و کسانی که با او بودند گفت:
11:12 «ای گروه قریش،
11:14 شما دوستی مرا نسبت به خود و دشمنی‌ام با محمد را می‌دانید.
11:18 و خبری به من رسیده است
11:20 که حق می‌دانم آن را به اطلاع شما برسانم
11:23 از روی خیرخواهی برای شما،
11:24 به شرط آنکه آن را پنهان دارید و از جانب من فاش نکنید.»
11:28 گفتند: «این را بر عهدهٔ ما بدان.»
11:31 گفت:
11:32 «بنی قریظه از دشمنی‌ای که با محمد کرده‌اند پشیمان شده‌اند.»
11:36 آنان نزد او فرستادند و گفتند:
11:38 ما پشیمان شده‌ایم از آنچه کردیم،
11:41 و تصمیم گرفته‌ایم که به پیمان و صلح با تو بازگردیم.
11:45 آیا خشنود می‌شوی که از قریش برایت بگیریم
11:48 و سپس از غطفان، مردانی بسیار از بزرگانشان را،
11:51 و آنان را به تو تسلیم کنیم تا گردنشان را بزنی،
11:54 آنگاه ما با تو در جنگ با ایشان همراه شویم تا آنان را نابود کنی؟
11:59 پس [ابوسفیان] نزد ایشان فرستاد و گفت:
12:01 آری.
12:02 اگر یهودیان کسی را فرستادند و از شما گروگانی از مردانتان خواستند،
12:06 هیچ‌کس را به ایشان ندهید.
12:09 پس ابوسفیان گفت:
12:10 تو هم‌پیمان خوبی هستی،
12:12 و خداوند به تو پاداش نیکو دهد.
12:14 سپس نعیم از نزد ابوسفیان بیرون رفت
12:17 و رفت تا به قوم خود، غطفان، رسید.
12:20 و آنان را به همان‌گونه که با ابوسفیان سخن گفته بود، آگاه کرد،
12:23 و از آنچه ایشان را از آن برحذر داشته بود، بیم داد.
12:26 ابوسفیان خواست بنی قریظه را بیازماید،
12:29 پس نزد ایشان فرستاد و گفت:
12:32 پدرم به شما سلام می‌رساند و می‌گوید:
12:35 محاصره ما بر محمد و یارانش طولانی شده و ما خسته شده‌ایم،
12:40 و ما تصمیم گرفته‌ایم که با محمد بجنگیم و کار او را یکسره کنیم.
12:45 و پدرم مرا نزد شما فرستاده تا شما را برای همراهی در جنگ فردا با او فراخواند.
12:50 پس به او گفتند: امروز روز شنبه است
12:53 و ما در آن هیچ کاری انجام نمی‌دهیم.
12:56 و افزون بر این، ما با شما نخواهیم جنگید
12:58 مگر آنکه هفتاد نفر از بزرگان خود و بزرگان غطفان را
13:02 به‌عنوان گروگان نزد ما بسپارید،
13:05 زیرا ما می‌ترسیم که اگر جنگ بر شما سخت شود،
13:08 شما به سرزمین خود بشتابید و ما را با محمد تنها بگذارید،
13:12 و شما می‌دانید که ما توان مقابله با او را نداریم.
13:16 پس چون پسر ابوسفیان به قوم خود بازگشت
13:19 و آنچه را از بنی قریظه شنیده بود به ایشان خبر داد،
13:22 همگی با یک زبان گفتند:
13:24 دور باد، فرزندان بوزینگان و خوکان!
13:27 به خدا سوگند، اگر از ما یک گوسفند به گروگان بخواهند،
13:30 آن را به ایشان نخواهیم داد.
13:32 نعیم بن مسعود در پراکندن صف‌های احزاب موفق شد،
13:37 و وحدت کلمه ایشان را از هم گسست.
13:39 و الله بر قریش و هم‌پیمانانشان
13:42 بادی سخت و توفنده فرستاد
13:44 که خیمه‌های ایشان را از جا می‌کند،
13:46 و دیگ‌هایشان را واژگون می‌ساخت،
13:48 و آتش‌هایشان را خاموش می‌کرد،
13:50 و بر چهره‌هایشان سیلی می‌زد،
13:52 و چشمانشان را از خاک پر می‌کرد.
13:54 پس راهی برای ماندن نیافتند،
13:57 و زیر پردهٔ تاریکی شب کوچ کردند.
14:00 و چون مسلمانان بامداد کردند
14:02 و دیدند که دشمنان خدا پشت کرده و گریخته‌اند،
14:05 به تکبیر و شکر پرداختند و گفتند:
14:07 ستایش الله را که بنده‌اش را یاری داد
14:10 و سپاهش را عزیز گردانید،
14:12 و احزاب را به تنهایی شکست داد.
14:14 نعیم بن مسعود
14:16 پس از آن روز
14:18 مورد اعتماد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بود،
14:22 و کارها را به او سپردند
14:24 و بارِ امور را بر دوش او نهادند،
14:26 و پرچم‌ها را پیش روی او حمل می‌کردند.
14:28 و چون روز فتح مکه فرا رسید،
14:31 ابوسفیان بن حرب ایستاد
14:33 و سپاهیان مسلمانان را سان می‌دید.
14:35 پس مردی را دید که پرچم غطفان را حمل می‌کرد،
14:38 و به همراهانش گفت: این کیست؟
14:41 گفتند: نعیم بن مسعود است.
14:44 گفت: چه بد کرد با ما در روز خندق!
14:48 به خدا سوگند که او از سخت‌ترین مردم
14:51 در دشمنی با محمد بود،
14:53 و اکنون پرچم قومش را پیش روی خود حمل می‌کند
14:56 و زیر لوای او برای جنگ با ما پیش می‌آید.
14:59 نعیم بن مسعود،
15:04 مردی که می‌داند جنگ نیرنگ است
15:08 مِدی و بِصُحبه...
15:10 ...
15:13 ...
15:16 ...