از مجموعهٔ خلاصه ای از زندگی نامه پیامبر (ص) (سریال کامل است)
· درس 146 از 182
خلاصه ای از سیره پیامبر | قسمت (169) | جنگ موته
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:03
محمد رسول الله
0:13
المختصر در سیره نبوی
0:17
تألیف شیخ موسی بن راشد عازمی
0:22
حفظه الله
0:25
سال هشتم هجرت
0:33
غزوه مؤته
0:36
این غزوه در جمادیالاولی سال هشت هجری رخ داد
0:43
حافظ ابن کثیر گفته است
0:45
این غزوه پیشدرآمدی بود برای آنچه پس از آن از جنگ با روم رخ داد
0:50
و مایه هراس دشمنان الله و رسول او بود
0:53
و لشکرش «جیش الامراء» نامیده میشود
0:56
امام احمد در مسند خود با سندی نیکو روایت کرده است
1:01
از ابوقتاده رضیاللهعنه که گفت
1:04
رسول الله (ﷺ) لشکر امیران را اعزام کرد
1:09
و فرمود: فرماندهی شما با زید بن حارثه است
1:13
اگر زید کشته شد، جعفر
1:16
و اگر جعفر کشته شد، عبدالله بن رواحه انصاری
1:24
سبب این غزوه
1:26
رسول الله (ﷺ) حارث بن عمیر ازدی رضیاللهعنه را
1:33
با نامهای نزد پادشاه بُصری فرستاد
1:36
چون در مؤته فرود آمد
1:38
شرحبیل بن عمرو غسانی به او برخورد کرد
1:41
و او را کشت
1:43
و جز او هیچ فرستادهای از رسول الله (ﷺ) کشته نشد
1:48
و کشتن فرستادگان و پیامآوران از زشتترین جنایات بود
1:53
زیرا عادت و عرف بر این بود که آنان کشته یا مورد تعرض قرار نگیرند
1:58
امام احمد در مسند و ابوداود در سنن خود
2:03
و حاکم در مستدرک با سندی حسن روایت کردهاند
2:07
از نعیم بن مسعود رضیاللهعنه که گفت
2:11
شنیدم رسول الله (ﷺ) به دو فرستاده مسیلمه میفرمود
2:17
هنگامی که نامه مسیلمه را خواند
2:20
شما دو نفر چه میگویید؟
2:22
گفتند
2:24
همانگونه میگوییم که او گفته است
2:26
پس رسول الله (ﷺ) فرمود
2:30
به خدا سوگند، اگر فرستادگان کشته نمیشدند
2:33
گردنتان را میزدم
2:36
لشکر امیران آماده شد
2:41
چون به رسول الله (ﷺ) رسید
2:47
خبر کشته شدن فرستادهاش، حارث بن عمیر ازدی رضیاللهعنه
2:52
مردم را برای جنگ با رومیان و غسانیان فراخواند
2:57
مردم برای بیرون رفتن آماده شدند
3:00
و نیروی اصلی لشکر امیران
3:02
سه هزار جنگجو بود
3:05
و این بزرگترین لشکری بود که تا آن زمان برای مسلمانان گرد آمده بود
3:10
و رسول الله (ﷺ) فرماندهی این لشکر را
3:15
به غلامش زید بن حارثه رضیاللهعنه سپرد
3:19
امام بخاری در صحیح خود روایت کرده است
3:22
از عبدالله بن عمر رضیاللهعنهما که گفت
3:26
رسول الله (ﷺ) در غزوه مؤته
3:31
زید بن حارثه رضیاللهعنه را فرمانده کرد
3:34
پس رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
3:38
اگر زید کشته شود، جعفر
3:41
و اگر جعفر کشته شود، عبدالله بن رواحه
3:45
و در روایت امام احمد در مسند با سندی نیکو آمده است
3:50
از ابوقتاده رضیاللهعنه که گفت
3:54
رسول الله (ﷺ) لشکر امیران را اعزام کرد
3:59
و فرمود: فرماندهی شما با زید بن حارثه است
4:03
اگر زید کشته شد، جعفر
4:06
و اگر جعفر کشته شد، عبدالله بن رواحه انصاری
4:11
لشکر امیران به سوی مؤته حرکت کرد
4:18
و رسول الله (ﷺ) پرچمی سپید برای آنان بست
4:23
و آن را به زید بن حارثه رضیاللهعنه داد
4:29
و سفارش کرد که به محل کشته شدن حارث بن عمیر رضیاللهعنه بروند
4:34
و از آنجا مردم را به اسلام دعوت کنند
4:37
اگر پذیرفتند، که هیچ؛ وگرنه با یاری جستن از الله با آنان بجنگند
4:42
و در این غزوه بزرگ
4:46
خالد بن ولید رضیاللهعنه نیز همراه ایشان بیرون آمد
4:49
و این نخستین حضور او در میدانهای اسلام بود
4:52
لشکر امیران به سوی دشمنشان در شام روان شد
4:56
تا آنکه در معان بودند
4:59
به ایشان خبر رسید که رقیل، پادشاه روم، در مآب از سرزمین بلقاء فرود آمده است
5:05
با صد هزار رومی
5:07
و از قبایل عرب نصرانی، لخم و جذام به آنان پیوستهاند
5:12
و از قبیله قضاعه، بهراء و بلی و بلقین
5:17
و نیروی کل رومیان و غسانیان
5:21
دویست هزار جنگجو بود
5:27
در کار رومیان و غسانیان
5:30
مسلمانان این لشکر انبوه را در حساب خود نیاورده بودند
5:37
از آنچه با آن غافلگیر شدند
5:39
پس دو شب در معان ماندند و در کار خود میاندیشیدند
5:43
و گفتند: به رسول الله (ﷺ) نامه مینویسیم
5:49
و شمار دشمنمان را به او خبر میدهیم
5:52
تا یا نیرو برای ما بفرستد
5:55
یا فرمانی دهد که به آن عمل کنیم
5:58
عبدالله بن رواحه رضیاللهعنه گفت
6:02
ای قوم، به خدا سوگند، آنچه شما از آن کراهت دارید
6:06
همان است که برای آن بیرون آمدهاید و میجویید
6:08
یعنی شهادت
6:10
ما با شمار و نیرو نمیجنگیم
6:13
ما جز با این دینی که الله ما را به آن گرامی داشته نمیجنگیم
6:18
پس حرکت کنید
6:20
زیرا جز این نیست که یکی از دو نیکی است
6:23
یا پیروزی، یا شهادت
6:26
مردم با او موافقت کردند
6:28
و برخاستند
6:32
لشکر امیران به سوی دشمنشان به حرکت درآمد
6:36
و در آن هنگام لشکر امیران به سرزمین دشمن روان شد
6:42
و این پس از آن بود که مسلمانان دو شب در معان گذراندند
6:46
تا آنگاه که به مرزهای بلقاء رسیدند،
6:50
با گروههایی از لشکر روم و غسانیان، از عربهای نصرانی و دیگران، روبهرو شدند
6:55
در روستایی که به آن مشارف گفته میشود.
6:58
سپس دشمن نزدیک شد،
7:00
و مسلمانان به سوی روستایی که به آن مؤته گفته میشود کناره گرفتند،
7:04
و مردم در آنجا با یکدیگر رو به رو شدند.
7:07
مسلمانان صفآرایی کردند،
7:09
و قطبه بن قتاده را بر جناح راست خود گماشتند،
7:13
و عباده بن مالک انصاری را بر جناح چپ خود.
7:18
نبرد آغاز شد و فرماندهان یکی پس از دیگری به میدان آمدند.
7:25
و دو سپاه در مؤته به هم رسیدند،
7:29
و نبردی سخت آغاز شد.
7:31
سه هزار جنگجو با دویست هزار جنگجو رو به رو بودند.
7:37
نبردی که جهان از شگفتی و حیرت به آن مینگرد.
7:41
اما آنگاه که نسیم ایمان بوزد، شگفتیها به بار میآورد.
7:47
پرچم به دست زید بن حارثه رضیاللهعنه بود.
7:55
زید بن حارثه رضیاللهعنه پرچم را برگرفت،
8:00
که دوستدار رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) بود.
8:04
و با سرسختی بسیار و دلاوری کمنظیر به نبرد پرداخت،
8:09
و مسلمانان نیز همراه او میجنگیدند،
8:12
تا آنکه با نیزهها ضربه خورد و کشته شد،
8:15
و شهیدوار افتاد، رضیاللهعنه.
8:18
حاکم در المستدرک با سندی مُرسل که اشکالی ندارد روایت کرده است
8:23
از عروة بن زبیر رضیاللهعنه که گفت:
8:27
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرستاد
8:31
او را به مؤته فرستاد،
8:33
و زید بن حارثه رضیاللهعنه
8:36
با پرچم رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) جنگید،
8:40
در جمادیالاولی سال هشتم،
8:43
تا آنکه در نیزههای قوم فرو رفت.
8:46
پرچم به دست جعفر بن ابیطالب رضیاللهعنه بود.
8:54
و چون زید رضیاللهعنه افتاد،
8:58
جعفر بن ابیطالب رضیاللهعنه پرچم را برداشت،
9:03
و چنان جنگید که نظیرش دیده نشد.
9:07
تا آنکه نبرد او را در میان گرفت،
9:10
از اسب خود فرود آمد و آن را پی کرد،
9:13
و این نخستین اسبی بود که در اسلام پی شد.
9:16
و او میگفت:
9:18
ای خوشا بهشت و نزدیکی آن،
9:21
گوارا و خنک است آشامیدنیاش،
9:24
و رومیان، آری رومیان، عذابشان نزدیک است،
9:28
کافرانی که نسبهایشان دور است،
9:31
بر من است که هنگام رویارویی با آنان ضربه بزنم.
9:35
پس دست راستش قطع شد، رضیاللهعنه،
9:38
و پرچم را با دست چپ گرفت،
9:41
آنگاه دست چپش نیز قطع شد،
9:43
پس پرچم را به بازوانم چسباند،
9:45
تا آنکه شهید شد، رضیاللهعنه.
9:48
الله سبحانه او را در برابر این کار
9:50
به دو بال در بهشت پاداش داد،
9:53
که با آن هرجا بخواهد پرواز میکند، رضیاللهعنه.
9:57
و از این رو او را جعفر طیّار نامیدند.
10:00
حافظ ابن کثیر گفت:
10:03
او رضیاللهعنه کشته شد
10:05
در سن سی و سه سالگی بنا بر قول صحیح.
10:08
ابوداود در سنن خود روایت کرده،
10:11
و حاکم در مستدرک خود،
10:13
و لفظ از آنِ حاکم است،
10:15
با سندی حسن،
10:17
از یحیی بن عباد بن عبدالله بن زبیر،
10:21
از پدرش، از جدش که گفت:
10:23
پدرم برایم نقل کرد،
10:25
همان کسی که مرا از بنی مُرّه شیر داده بود،
10:28
که گفت: گویی به جعفر بن ابیطالب مینگرم
10:32
رضیاللهعنه در روز مؤته،
10:35
که از اسب خود فرود آمد و آن را پی کرد،
10:38
یعنی رگ پاشنهاش را برید،
10:41
سپس رفت و جنگید تا کشته شد.
10:44
امام بخاری در صحیح خود روایت کرده
10:47
از نافع که گفت:
10:49
ابن عمر رضیاللهعنهما خبر داد
10:52
که در آن روز بر جعفر ایستاد،
10:55
در حالی که کشته بود،
10:57
و پنجاه زخم، از نیزه و ضربه شمرد
11:01
که هیچیک از آنها در پشتش نبود،
11:04
یعنی در پشتش.
11:06
امام ترمذی و حاکم و ابن حبان روایت کردهاند،
11:11
و لفظ از آنِ ابن حبان است،
11:13
با سندی حسن،
11:15
از ابوهریره رضیاللهعنه که گفت:
11:18
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
11:22
جعفر را دیدم که فرشتهای است و در بهشت با دو بالش پرواز میکند.
11:27
امام بخاری در صحیح خود روایت کرده
11:30
از عامر شعبی که گفت:
11:33
ابن عمر رضیاللهعنهما
11:36
هرگاه بر پسر جعفر سلام میکرد،
11:39
میگفت: سلام بر تو ای پسر آن دو بالدار.
11:44
پرچم به دست عبدالله بن رواحه رضیاللهعنه بود.
11:51
عبدالله بن رواحه پرچم را برگرفت
11:55
و پس از شهادت جعفر رضیاللهعنه آن را حمل کرد.
11:59
سپس با آن پیش رفت، در حالی که بر اسب خود سوار بود،
12:03
و خود را به فرود آمدن وا میداشت،
12:05
و کمی تردید میکرد،
12:08
آنگاه گفت:
12:10
ای نفس، سوگند که باید فرود آیی،
12:13
باید فرود آیی، وگرنه ناخواسته آن را واخواهی داشت.
12:16
اگر مردم بانگ برآورند و غوغا برخیزد،
12:19
تو را چه میشود که از بهشت گریزانی؟
12:23
و نیز گفت:
12:25
ای نفس، اگر کشته نشوی، خواهی مرد.
12:28
این حمام مرگ است، نماز خواندی (یا: پس بر آن نماز گزاردی)،
12:31
و آنچه آرزو داشتی به تو داده شد.
12:34
اگر چنان کنی، این دو (کار) را برای تو هدیه کردهام.
12:38
سپس پیش رفت و جنگید تا کشته شد، رضیاللهعنه.
12:43
المختصر در سیره نبوی
12:48
اگر شوق جهانیان به یکدیگر طولانی شود،
12:55
پس شوق به سوی تو را حدّی نیست که بتوان مرزش را در برگرفت.
13:02
الله بر تو درود فرستد تا هنگامی که بانگ (اذان/ندا) بلند است.
13:08
و (لبها) با آنچه باقی مانده است به حرکت درآمد،
13:15
لبها.