ریاض الصالحین | قسمت (105) | باب آداب شورا و متصدی

◉ 218 بازدید ⏱ 15:40 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 ریاض‌الصالحین از سخنان سرور فرستادگان (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
0:09 باب آداب مجلس و همنشینی
0:15 از ابن عمر رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت:
0:21 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
0:25 هیچ‌یک از شما نباید کسی را از جایگاهش در مجلس برخیزاند و خود در آن جا بنشیند.
0:30 بلکه (در مجلس) جا باز کنید و فضا فراهم آورید.
0:34 ابن عمر چنان بود که اگر کسی از جایگاهش برای او برمی‌خاست، در آن جا نمی‌نشست.
0:41 متفق علیه.
0:44 از فواید حدیث:
0:46 حرمت برخاستن کسی از جایگاهش و نشستن در جای او.
0:52 سنت، فراخ‌گشایی در مجلس است.
0:54 و این سخن است:
0:55 «تفسّحوا یفسح الله لکم» (جا باز کنید تا الله برای شما گشایش دهد).
0:58 پایبندی به این شعیره‌ی دینی.
1:01 این کار دل‌های اهل اسلام را پیوسته و یکدل و دوستدار هم نگه می‌دارد، نه پراکنده و کینه‌توز.
1:09 افزایش الفت میان مسلمانان.
1:12 و این با تبعیض قائل نشدن میان ایشان در مجالسشان حاصل می‌شود.
1:17 آموزش مردم به برخاست نکردن برای نشاندن آمده در جایی غیر از آن جایی که مجلس به آن ختم می‌شود.
1:25 باید نفس با ترک برتری‌جویی هنگام احترام گذاشتن مردم به صاحبش، تهذیب شود.
1:31 و از ابو هریره رضی‌الله‌عنه (روایت است):
1:36 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
1:40 هرگاه یکی از شما از مجلسی برخیزد و سپس به آن بازگردد،
1:44 پس او به آن (جایگاه) سزاوارتر است.
1:46 روایت مسلم.
1:48 از فواید حدیث:
1:52 صاحب مجلس نسبت به دیگران به جایگاه خود سزاوارتر است.
1:56 هرگاه صاحب مجلس برای کاری برخیزد و سپس بازگردد،
2:01 او برای جایگاهش از دیگران سزاوارتر است.
2:04 اگر دیگری در جایگاه او نشست،
2:07 صاحب جایگاه می‌تواند نشسته را برخیزاند.
2:09 و بر نشسته لازم است که بی‌درنگ و بی‌تأخیر از آن جای برخیزد.
2:15 حرص اسلام بر دادن حق هر صاحب حقی به او،
2:20 و بازداشتن امیال نفس‌ها (از زیاده‌خواهی)،
2:22 تا (نفس) سرکشی نکند و آنچه را که حقش نیست نطلبد،
2:26 پس در زمین فساد نکند.
2:29 و از جابر بن سمره رضی‌الله‌عنهما (روایت است) که گفت:
2:34 هرگاه نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) می‌آمدیم،
2:39 هر یک از ما در جایی که (مجلس) به آن ختم می‌شد می‌نشست.
2:42 روایت ابوداود و ترمذی.
2:46 از فواید حدیث:
2:49 بیان آداب مجلس.
2:52 و آن نشستن در جایی است که مجلس تو را به آن می‌رساند.
2:55 سزاوار نیست که آمده بر سر حلقه یا مجلس بایستد
3:00 و منتظر بماند که کسی برای او برخیزد،
3:03 چنان‌که بعضی از زورگویان و متکبران می‌کنند.
3:06 آداب در مجالس علم مستحب است.
3:10 برای کسی که در مجلس جای خالی بیابد، جایز است
3:14 که برای پر کردن خلل (صف یا حلقه) از میان مردم بگذرد، تا آن‌که آزاری نرساند.
3:18 و اگر بیم آزار داشت، بر او واجب است که
3:22 در جایی که مجلس به آن ختم می‌شود بنشیند.
3:24 و از ابو عبدالله سلمان فارسی رضی‌الله‌عنه (روایت است) که گفت:
3:31 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
3:35 هیچ مردی در روز جمعه غسل نکند
3:38 و تا جایی که بتواند خود را پاکیزه کند،
3:41 و از روغن خود (به بدن یا موی) بمالد،
3:43 یا از بوی خوش خانه‌اش بهره گیرد،
3:46 سپس بیرون رود و میان دو نفر جدایی نیندازد،
3:49 آنگاه آنچه را برایش نوشته شده نماز گزارد،
3:52 سپس چون امام سخن گوید، خاموش شود،
3:55 جز این‌که آمرزیده می‌شود آنچه میان او و جمعه‌ی دیگر است.
4:01 روایت بخاری.
4:03 از فواید حدیث:
4:07 استحباب مبالغه در پاکیزگی و طهارت و آراستگی در روز جمعه.
4:13 از سنت است که انسان برای خود بوی خوش فراهم کند
4:17 و استفاده از آن را عادت خود سازد،
4:20 پس آن را در خانه ذخیره کند.
4:22 کراهت گام برداشتن میان صفوف در روز جمعه،
4:25 مگر برای کسی که جز با آن راهی به نمازگاه نمی‌یابد.
4:29 و (این حکم) شامل امام هم می‌شود،
4:31 و نیز کسی که بخواهد به صف گسسته‌ای بپیوندد،
4:34 اگر پیشین از این کار سر باز زند.
4:36 و کسی که به سبب ضرورتی بخواهد به جایگاهی که از آن برخاسته بازگردد.
4:41 مشروعیت نماز نافله پیش از جمعه،
4:46 به سبب گفته‌ی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم):
4:49 «آنچه برایش نوشته شده نماز گزارد».
4:51 جواز نماز نافله در نیمه‌ی روز جمعه.
4:55 زودرفتن به نماز جمعه از آغاز زوال نیست،
4:59 زیرا بیرون آمدن امام پس از زوال است،
5:02 پس وقتی نمی‌ماند که در آن نافله گزارده شود.
5:06 کفاره شدن گناهان از جمعه تا جمعه،
5:09 مشروط است به حاصل بودن همه‌ی آنچه پیش‌تر گفته شد،
5:13 از غسل و پاکیزگی،
5:15 و خوشبویی یا روغن زدن،
5:17 و پوشیدن بهترین لباس‌ها،
5:19 و راه رفتن با آرامش و وقار،
5:21 و ترک گام برداشتن میان صفوف و جدایی انداختن میان دو نفر.
5:26 و از عمر بن شعیب،
5:28 از پدرش، از جدش رضی‌الله‌عنه (روایت است)،
5:31 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
5:35 برای هیچ مردی روا نیست که میان دو نفر جدایی اندازد،
5:39 مگر با اجازه‌ی آن دو.
5:41 روایت ابوداود و ترمذی.
5:44 و در روایتی از ابوداود:
5:47 میان دو مرد جز با اجازه‌ی آن دو نشسته نمی‌شود.
5:51 از فواید حدیث:
5:55 آموزش مسلمانان به رعایت احساسات یکدیگر،
5:58 و تنگ نکردن بر دیگران.
6:02 جایز نبودن قطع سخن مردم بدون اجازه.
6:07 جایز نبودن گوش دادن به سخن گویندگان بدون اجازه‌ی ایشان،
6:11 زیرا چه بسا سخنی گفته باشند که دوست ندارند کسی جز خودشان بر آن آگاه شود.
6:18 و از حذیفه بن یمان رضی‌الله‌عنه
6:22 این که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
6:26 نفرین کرد کسی را که در میانهٔ حلقه نشست
6:29 به روایت ابوداوود
6:31 و ترمذی از ابو مجلز روایت کرده است
6:34 این که مردی در میان حلقه‌ای نشست
6:37 حذیفه گفت
6:39 «ملعون است بر زبان محمد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)»
6:44 یا لعنت الله بر زبان محمد (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
6:49 هر که در میانهٔ حلقه نشست
6:52 از فواید حدیث
6:55 حرمت گام نهادن بر گردن‌های مردمی که نشسته‌اند
6:59 و نشستن در میانشان
7:01 و از ابو سعید خدری رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
7:07 از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شنیدم که می‌فرمود
7:12 بهترین مجلس‌ها، گشادترین آن‌هاست.
7:15 روایت ابو داوود
7:18 از فواید حدیث
7:21 باید از آنچه به تنگی مجلس می‌انجامد پرهیز کرد
7:25 زیرا این کار کینه و دشمنی را میان همنشینان پدید می‌آورد.
7:30 یا اینکه مجلس را از ثمره‌اش محروم می‌سازد، اگر مجلس، مجلس علم باشد.
7:35 سنت، فراخ‌کردن جای نشستن در مجالس است.
7:38 و این در آن خیر و برکت و الفت است
7:41 زیرا در آن برای نشستگان آسایش و راحتی است
7:46 و از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
7:50 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
7:54 هر کس در مجلسی بنشیند که در آن سخن بیهوده و هیاهوی زیاد باشد
7:58 او پیش از آن‌که از مجلسش برخیزد، این را گفت.
8:02 منزّهی خدایا و ستایش تو راست.
8:05 گواهی می‌دهم که هیچ معبودی جز تو نیست
8:09 از تو آمرزش می‌طلبم و به سوی تو بازمی‌گردم.
8:12 مگر اینکه (الله) آنچه را در آن مجلس (از گناهان) انجام داده، برای او بیامرزد.
8:16 روایت کرده است ترمذی
8:19 لغطه
8:21 یعنی سخنش که در آخرتش به کارش نمی‌آید
8:25 و از ابوبَرزه رضی‌الله‌عنه روایت شده که گفت
8:30 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در روزگار پایانی (عمر خود) می‌فرمود:
8:34 هنگامی که بخواهد از مجلس برخیزد
8:37 پاک و منزهی تو ای الله، و با ستایش تو.
8:40 گواهی می‌دهم که هیچ معبودی جز تو نیست
8:43 از تو آمرزش می‌طلبم و به سوی تو توبه می‌کنم.
8:46 مردی گفت
8:48 ای رسول الله (ﷺ)
8:50 تو سخنی می‌گویی که پیش‌تر آن را نمی‌گفتی
8:55 گفت
8:56 این کفاره‌ای است برای آنچه در آن مجلس (از لغو و سخن بیهوده) رخ می‌دهد
9:00 این حدیث را ابو داود روایت کرده است.
9:03 در آخرت
9:05 در آخر عمرش
9:09 از فواید حدیث
9:11 بیان کفّارهٔ مجلس
9:14 و اینکه این (عبارت) در پایان آن گفته می‌شود، نه در آغاز آن.
9:18 این دعا بر سه امر مشتمل است
9:22 اوّل
9:23 تنزیه الله تعالی از هرگونه نقص
9:27 و ستایش برای الله بر هر کاری
9:30 دوم
9:31 اثبات الوهیت برای الله سبحانه و تعالی به‌تنهایی، که هیچ شریکی ندارد
9:36 و این از کمال عبادت برای الله به‌تنهایی است.
9:40 و تمام ستایش از آنِ اوست
9:42 سومین
9:43 بازگشت، استغفار و توبه برای کسی که مالک آن است
9:47 و او الله سبحانه و تعالی است
9:50 میوه این ستایش و استغفار و توبه
9:54 کفاره‌ای است برای کسی که آن را بگوید
9:57 بیانی درباره تدرّج آموزش در شریعت اسلامی
10:01 شریعت یک‌باره نازل نشد.
10:05 بلکه (قرآن) به‌تدریج و متناسب با احوال نازل شد.
10:11 و از ابن عمر رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت
10:14 گفته شده: هنگامی که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) از مجلسی برمی‌خاست
10:20 تا اینکه با این دعاها دعا کند
10:23 خدایا، از خشیت خود برای ما قسمتی قرار ده که میان ما و نافرمانی‌هایت حایل شود.
10:30 و از فرمانبرداریِ خود، آنچه ما را به بهشتت برساند (به ما عطا فرما)
10:34 و از یقین است آنچه که مصیبت‌های دنیا به واسطه آن بر ما آسان می‌شود.
10:39 خدایا، ما را از شنوایی و بینایی‌مان بهره‌مند فرما.
10:44 و قوتنا ما أحییتنا
10:47 و او را از ما وارث قرار ده
10:50 و ما را بر کسانی که ستم کرده‌اند پیروز گردان
10:54 و ما را بر کسانی که با ما دشمنی کردند یاری ده.
10:57 و مگردان مصیبت ما را در دینمان
11:01 و دنیا را بزرگ‌ترین همّ ما قرار مده
11:04 و نه منتهای دانش ما
11:07 و بر ما کسی را مسلط مگردان که به ما رحم نمی‌کند.
11:11 روایت کرده است ترمذی
11:15 از فواید حدیث
11:17 تمام ترس از الله
11:19 همراه با شناخت جلال الله سبحانه
11:22 و از همین رو الله ترس‌آگاهی (خشیت) را ویژهٔ عالمان گردانیده است
11:26 فرمود: «جز این نیست که از میان بندگانش، تنها دانشمندان از الله می‌ترسند»
11:31 هرچه شناخت انسان از الله بیشتر شود،
11:36 خشیت او نسبت به او بیشتر شد
11:38 همان‌گونه که از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) به‌درستی روایت شده است
11:41 من شما را به الله می‌شناسم
11:44 و از همهٔ شما بیشتر از او خشیت دارد.
11:47 و خداوند سبحانه و تعالی درباره فرشتگانش فرموده است
11:50 «و ایشان از ترس او بیم‌ناکند»
11:55 بیان اینکه آنچه میان بنده و انجام معصیت حائل می‌شود
11:59 او الله تعالی است
12:01 و این به آن است که [بنده] خشیت (ترس‌آگاهانه از الله) را
12:04 چیزی که میان او و آن (ذات) حائل شود
12:06 توفیق به طاعت
12:08 جز از جانب الله تبارک و تعالی حاصل نمی‌شود
12:12 و از این رو بر بنده لازم است که همواره از او یاری بجوید
12:17 هیچ چیز جز طاعت، بنده را به بهشت نمی‌رساند
12:22 بنده بر مصیبت‌های دنیا صبر نمی‌کند
12:25 مگر با یقین قلبی
12:27 که از ایمان صادق سرچشمه می‌گیرد
12:30 استحباب درخواست بقا و دوام نعمت
12:34 و بهره‌مندی از آن در غیر معصیت
12:38 جواز دعا بر کافران
12:40 به‌طور معین و به‌طور عام
12:42 و طلب یاری از الله بر آنان
12:45 بزرگ‌ترین مصیبتی که به بنده می‌رسد
12:48 مصیبت دین است
12:50 کسی که در دنیا مشغول شود
12:53 عشق آن در دلش جای گیرد
12:55 و همت او شود
12:57 و آخرت خود را فراموش کند
12:59 و با تمام توان خود بدان مشغول گردد
13:01 الله عزّ وجل بندگانش را می‌آزماید
13:04 هنگامی که از دینش روی برگردانند
13:06 با مسلط ساختن دشمنشان بر ایشان
13:09 پس اهل ایمان با عمل و دعا، دشمنشان را دفع می‌کنند
13:12 با عمل و دعا
13:14 و از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
13:19 رسول الله (ﷺ) فرمود
13:23 هیچ قومی نیست که از مجلسی برخیزند
13:26 و در آن الله تعالی را یاد نکنند
13:29 مگر آنکه مانند برخاستن از مردار خری برخیزند
13:33 و برای ایشان حسرت خواهد بود
13:35 روایت ابوداوود
13:37 از فواید حدیث
13:41 با یاد الله تعالی مجالس پاکیزه می‌شود
13:44 و دل‌ها آرام می‌گیرند
13:46 هر وقتی که به طاعت مشغول نشود
13:49 عاقبتش حسرت و پشیمانی است
13:52 در روز قیامت
13:54 و از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است
13:58 از پیامبر (ﷺ) که فرمود
14:02 هیچ گروهی مجلسی ننشستند که در آن الله تعالی را یاد نکنند
14:07 و بر پیامبرشان در آن درود نفرستند
14:10 مگر آنکه آن مجلس برای ایشان مایه‌ی «ترا» باشد
14:13 پس اگر بخواهد ایشان را عذاب کند
14:15 و اگر بخواهد ایشان را می‌بخشد
14:18 روایت ترمذی
14:20 و از ابوهریره رضی‌الله‌عنه روایت است
14:23 از رسول الله (ﷺ) که فرمود
14:27 هر که جایگاهی بنشیند و در آن الله تعالی را یاد نکند
14:32 از جانب الله «ترا» بر او خواهد بود
14:35 و هر که بر بستری بیارامد و در آن الله تعالی را یاد نکند
14:40 از جانب الله «ترا» بر او خواهد بود
14:44 روایت ابوداوود
14:47 ترا
14:48 یعنی نقص یا پیگیری (عذاب)
14:52 از فواید حدیث
14:56 وجوب یاد الله تعالی و درود فرستادن بر پیامبرش (ﷺ)
15:02 زیرا هر که آن را ترک کند، «تبعه» بر او خواهد بود
15:06 هر که در مجلسی بنشیند و از یاد الله غافل شود
15:10 مستحق عذاب از جانب الله گردد
15:12 و آن به سبب آن است که هر که یاد الله و درود بر پیامبرش (ﷺ) را فراموش کند
15:19 در توقف نزد حدود الله تعالی، سست و فراموشکار می‌شود
15:24 پس در حرام می‌افتد، و آنچه الله (از آن) فروگذار نمی‌کند
15:27 و به سبب ارتکاب آن معذب می‌گردند
15:30 ریاض الصالح، ای ریاض الصالحین