ریاض الصالحین | قسمت (29) | باب: امر به حفظ سنت و آداب آن

◉ 397 بازدید ⏱ 20:12 صدای اصلی (عربی)
صوت ترجمه‌شده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش می‌شود. متن زیر به‌طور کامل ترجمه شده است.
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 ریاض الصالحین
0:03 از سخنان سیدالمرسلین
0:06 صلی‌الله‌علیه‌وسلم
0:09 باب امر به محافظت بر سنت و عمل به آن
0:19 از ابو مسلم، و گفته شده ابو ایاس،
0:22 سلمة بن عمر بن الاکوع رضی‌الله‌عنه روایت می‌کند
0:26 که مردی نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم با دست چپ خود غذا می‌خورد.
0:32 پس فرمود:
0:34 «با دست راستت بخور.»
0:35 گفت:
0:36 «نمی‌توانم.»
0:38 فرمود:
0:39 «نتوانی!»
0:41 جز تکبر، او را از این کار بازنداشت.
0:43 پس دستش را به دهانش نبرد.
0:46 روایت مسلم.
0:48 «نتوانی!»
0:51 نفرین بر او بود،
0:53 به سبب تکبرش از پیروی سنت و عمل به آن.
0:57 از فواید حدیث:
1:01 واجب بودن خوردن با دست راست،
1:03 و خوردن با دست چپ بدون عذر، حرام است.
1:07 هر کار شریفی،
1:09 سزاوار است که با دست راست انجام شود،
1:12 زیرا رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
1:15 در همه کارهای خود، راست را دوست می‌داشت.
1:19 مخالفت با رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم موجب گناه است.
1:24 از این رو، رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم بر او نفرین فرمود،
1:29 زیرا امتناع او از روی تکبر و لجاجت بود.
1:33 اندرز دادن به خورنده و نوشنده،
1:37 برای مردان و زنان و کودکان است.
1:41 جواز اندرز دادن به انسان در جمع،
1:44 هنگامی که در آن خیر همگان باشد.
1:47 جواز نفرین بر کسی که از روی لجاجت، مرتکب حرامی می‌شود،
1:51 و از روی تکبر و پافشاری.
1:54 تکبر در اجرای احکام شرعی،
1:57 سزاوار کیفر برای انجام‌دهنده آن است.
2:00 گرامی داشتن الله تعالی پیامبرش محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم را،
2:06 با اجابت دعایش.
2:08 از ابو عبدالله
2:11 نعمان بن بشیر رضی‌الله‌عنهما روایت می‌کند که گفت:
2:15 از رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم شنیدم که می‌فرمود:
2:20 «صفوف خود را قطعاً راست کنید،
2:23 یا الله میان چهره‌های شما اختلاف می‌اندازد.»
2:27 متفق علیه.
2:30 و در روایتی از مسلم آمده است:
2:32 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم صفوف ما را راست می‌کرد،
2:38 تا آنجا که گویی با آن تیرها را صاف می‌کرد.
2:42 تا آنکه دید ما آن را فهمیدیم،
2:46 سپس روزی بیرون آمد
2:48 و ایستاد تا آنکه نزدیک بود تکبیر گوید،
2:51 پس مردی را دید که سینه‌اش از صف بیرون بود،
2:54 فرمود: «ای بندگان خدا!
2:57 صفوف خود را قطعاً راست کنید،
2:59 یا الله میان چهره‌های شما اختلاف می‌اندازد.»
3:04 صفوف خود را قطعاً راست کنید.
3:07 راست کردن صفوف،
3:09 استوار ایستادن نمازگزاران بر یک نظم است.
3:13 الله میان چهره‌های شما اختلاف می‌اندازد:
3:17 آن، تغییر شکل چهره است
3:19 با برگرداندن آن از جای خود و قرار دادن آن در جای پشت.
3:24 و مراد این است که:
3:25 میان شما دشمنی و کینه و اختلاف دل‌ها پدید آورد.
3:30 «قداح» جمع «قدح» است،
3:34 و آن تیری است پیش از آنکه پر و پیکانش بسته شود.
3:38 و مراد، مبالغه در راست کردن آن است تا مانند تیر گردد،
3:43 به سبب شدت راستی و استواری‌اش.
3:47 «عقلنا» یعنی فهمیدیم.
3:50 «بادیاً صدره»
3:52 یعنی: خارج از راستی صف.
3:57 از فواید حدیث:
3:59 ترغیب بر راست کردن صفوف.
4:02 جواز سخن گفتن میان اقامه و شروع نماز.
4:07 راست کردن صفوف، عملی واجب است،
4:10 و کوتاهی در آن حرام است.
4:12 بر امام لازم است، پیش از شروع نماز،
4:17 که صفوف نمازگزاران را راست کند و ایشان را به آن فرماید.
4:21 واجب است که فرمان امام، هنگامی که به راست کردن صفوف امر می‌کند، اجرا شود،
4:26 زیرا راست کردن آن از نیکویی نماز است.
4:29 و از کمال نماز بنده، پیروی از امام است.
4:33 اهتمام اسلام به راست کردن صفوف در نماز.
4:37 نمونه‌ای عملی بر یکپارچگی صفوف امت،
4:41 و یکدلی و هدف‌ها و غایت مشترک آن.
4:45 و اگر این در عبادت نمودی است،
4:49 پس نقطه آغازی تشکیلاتی به سوی میدان‌های مبارزه و جهاد است،
4:54 و در همه عرصه‌های زندگی.
4:57 از ابو موسی رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
5:02 خانه‌ای در مدینه، شبانگاه، بر اهلش آتش گرفت.
5:07 چون رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم از حال ایشان آگاه شد، فرمود:
5:13 «این آتش دشمن شماست،
5:16 پس هنگامی که خوابیدید، آن را از خود خاموش کنید.»
5:20 متفق علیه.
5:22 از فواید حدیث:
5:26 واجب بودن خاموش کردن آتش پیش از خواب.
5:29 آتش دشمن است، زیرا با بدن‌ها و اموال ما دشمنی می‌ورزد.
5:36 حرص رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم بر امتش،
5:40 در امور دنیا و آخرت.
5:43 امر در این حدیث،
5:45 گفته شده برای ارشاد است و گفته شده برای استحباب.
5:49 و این شامل چراغ‌های آویخته نمی‌شود، هنگامی که از زیان ایمن باشند.
5:54 ابوموسی رضی‌الله‌عنه روایت کرده که گفت
6:00 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
6:04 مَثَلِ آنچه الله مرا به آن از هدایت و علم مبعوث کرد، چنین است.
6:09 همچون بارانی که به زمینی رسید
6:12 و از آن (زمین) گروهی پاک و نیکو بودند.
6:15 آب را نوشیدم
6:17 پس علف و گیاه فراوان رویانید
6:20 و از جمله آن‌ها زمین‌های سخت و سنگلاخی بود که آب را در خود نگه می‌داشت.
6:24 و الله به‌وسیله‌ی آن (علم) مردم را سود می‌رساند.
6:26 از آن نوشیدند و (به دام‌ها) آب دادند و کشت کردند.
6:30 و گروهی دیگر از آن‌ها [به آن] دچار شدند
6:33 این‌ها فقط زمین‌های هموارند
6:35 آبی نگه نمی‌دارد و علفی نمی‌رویاند
6:39 پس این مَثَل کسی است که آن را در دین الله انفاق می‌کند.
6:43 و سودمندی آنچه الله مرا به‌سبب آن برانگیخت
6:46 «فعلم» و «علم» (پس دانست و دانش)
6:48 و مانند کسی که به این (امر) سر بر نمی‌دارد.
6:51 و هدایت الله را که با آن فرستاده شده بود نپذیرفت.
6:55 متفق علیه
6:57 فقه یعنی دانا و فقیه شد
7:02 «غیث» یعنی باران
7:05 طائفه یعنی بخشی یا قطعه‌ای
7:08 کَلَأ گیاهی است که چریده می‌شود.
7:12 بر تر و خشک نیز اطلاق می‌شود
7:15 علف همان گیاه سبز است
7:18 تنها بر تر (رطب) اطلاق می‌شود.
7:20 «أجادب» جمع «أجدب» است.
7:24 آن زمین سخت و محکمی است که آبش خشک نمی‌شود.
7:28 «قیعان» جمع «قاع» است.
7:31 زمین هموار و صاف
7:34 که نمی‌روید
7:36 به این کار سرش را بلند نکرد
7:39 یعنی از آنچه (خداوند) او را به آن برانگیخته بود، بهره‌ای نبرد
7:42 از فواید حدیث
7:47 ضرب‌المثل‌ها برای نزدیک‌کردن معانی به مردم
7:50 امر مشروع
7:52 دانش دل‌ها را زنده می‌کند
7:54 همان‌گونه که باران زمین را زنده می‌کند
7:58 حیات امت جز با علم شرعی برقرار نمی‌شود
8:02 پس هر امتی که آن را حرام کند، پس آن (امت) مرده است.
8:05 و هر امتی که آن را پذیرفت و از آن بهره برد و به احکامش عمل کرد
8:10 امتی زنده بود
8:13 مردم در اخذ علم شرعی مراتبی دارند
8:17 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شبیه است
8:20 هدایت و علمی که (پیامبر ﷺ) با آن برانگیخته شد
8:23 با باران سودمند
8:25 زیرا که دل‌ها را زنده می‌کند
8:27 همان‌گونه که باران زمین را زنده می‌کند
8:29 و تشبیه کسی که از آن بهره می‌برد، به زمین پاکیزه است.
8:33 و مَثَلِ کسی که دانش را برمی‌دارد و آن را آموزش می‌دهد، اما از آن سود نمی‌برد
8:38 به زمین سخت و محکمی که آب را نگه می‌دارد
8:41 تا مردم از آن بهره ببرند
8:44 و مانند کسی که نیاموخته و عمل نکرده است
8:47 در زمین هموار
8:49 زمینی که نه آبی را نگه می‌دارد و نه گیاهی می‌رویاند
8:53 این بدترین مردم است: نه (از کسی) بهره می‌برد و نه (به کسی) سود می‌رساند.
8:58 از جابر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
9:04 رسول الله (ﷺ) فرمود:
9:08 مثل من و مثل شما
9:10 مانند مردی که آتشی برافروخت
9:13 ملخ‌ها و پروانه‌ها در آن می‌افتادند
9:17 و او از آن‌ها دفاع می‌کند
9:20 و من شما را از آتش (دوزخ) باز می‌دارم.
9:23 و شما از دست من می‌گریزید
9:26 روایت شده توسط مسلم
9:28 ملخ‌ها و امثال جراد و پروانه‌ها
9:32 این همان معروفی است که در آتش (دوزخ) واقع می‌شود
9:36 «حجز» جمع «حجزه» است.
9:39 و آن، محل گره ازار و شلوار است.
9:42 میان‌آنها (یا: که آن‌ها را ذبح می‌کنند)
9:46 یعنی آنان را باز می‌دارد و دور می‌کند
9:51 فواید حدیث
9:53 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) حریص بود
9:56 و رحمت او بر امتش
9:58 آنجا که هیچ خیری را وانگذاشت
10:00 مگر آنکه ایشان را به آن راهنمایی کرده باشد
10:02 و شری را که مرگشان در آن باشد، رها نکرد.
10:05 مگر آنکه (پیامبر) آنان را از آن برحذر داشته است.
10:08 نادانیِ بسیاری از مردم
10:10 زیرا فهم‌های ایشان ناقص است
10:12 درباره‌ی دریافتن حقایق امور
10:15 و او به‌زودی فریب آنچه می‌بیند را می‌خورد
10:18 مگر کسی که از نور نبوت روشنی گرفته باشد
10:21 مردم به سوی زیور زندگی دنیا که دیده می‌شود، شتاب می‌کنند.
10:26 و در آن، هلاک آنان است.
10:29 از جابر رضی‌الله‌عنه
10:34 که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
10:37 دستور داد که انگشتان و کاسه را لیس بزنند.
10:40 و گفت
10:42 شما نمی‌دانید که برکت در کدام‌یک از آن‌هاست.
10:46 روایت مسلم
10:48 و در روایتی دیگر از او
10:50 هرگاه لقمه‌ی یکی از شما بیفتد
10:53 پس آن را بگیرد و آنچه از آزار در آن بود را بزداید.
10:57 و تا آن را بخورد
10:59 و آن را برای شیطان رها نمی‌کند
11:02 و دستش را با دستمال خشک نمی‌کند.
11:05 تا آنکه انگشتان خود را بلیسد
11:07 زیرا او نمی‌داند که برکت در کدام‌یک از غذاهایش است.
11:11 و در روایتی دیگر از او (آمده است).
11:14 شیطان بر هر یک از شما در هر کاری که به او مربوط است حاضر می‌شود
11:19 تا آنکه نزد غذایش حاضر شود
11:22 پس هرگاه لقمه‌ای از یکی از شما بیفتد
11:25 باید آنچه از آزار (آلودگی) بر آن است، پاک کند
11:28 و آن را بخورد و برای شیطان رها نکند
11:32 «لعق» همان «لحس» (لیسیدن) است
11:37 «برکت» یعنی خیر فراوان
11:41 «فلیمط» یعنی آن را بزداید و دور کند
11:45 «من أذی» یعنی از گرد و غبار یا خاک یا چرک
11:50 از فواید حدیث
11:54 خوراکی که انسان می‌خورد دارای برکت است
11:57 و نمی‌داند برکت آن کجاست
12:00 سزاوار است که انسان بر این برکت حریص باشد
12:04 زیرا هرگاه برکت برداشته شود
12:06 بنده از هیچ چیزی بهره‌مند نمی‌شود
12:09 اگرچه تمام دنیا را به دست آورد
12:12 ترغیب به لیسیدن انگشتان و ظروف
12:16 و در این کار حفظ نعمت است
12:19 و خوی فروتنی در انسان پرورش می‌یابد
12:22 برداشتن آنچه بر زمین افتاده، پس از پاک کردن آن از چرک
12:26 در صورتی که پاک کردن آن ممکن باشد
12:29 و بر جای نجس نیفتاده باشد
12:31 سپس خورده شود و رها نگردد
12:34 زیرا رها کردن آن موجب توهین به نعمت است
12:37 و نوعی تکبر نسبت به آن محسوب می‌شود
12:39 اثبات وجود شیاطین
12:42 و خبر دادن از بخشی از عالم آنان
12:45 شیطان هر حرکت و سکون بنده را زیر نظر دارد
12:51 پس هرگاه انسان از راه الله غافل شود
12:54 شیطان بر او چیره می‌گردد
12:57 مسلمان با هر وسیله‌ای با شیاطین دشمنی می‌ورزد
13:01 و از جانب خود کمترین سودی برای ایشان باقی نمی‌گذارد
13:04 شریعت اسلامی حقیقت آنچه مصالح را جلب و مفاسد را دفع می‌کند بیان می‌دارد
13:12 برخلاف اجتهادها و عادات مردم
13:16 شریعت اسلامی آشکارا با آنچه مردم در ترک خوردن (لقمه افتاده) بر آن خو گرفته‌اند مخالف است
13:23 از روی کراهت و ترس از بیماری‌ها
13:26 اسلام دین پاکیزگی و پرهیز از آلودگی است
13:30 از این رو بر زدودن آنچه به لقمه افتاده برانگیخته است
13:35 از ابن عباس رضی‌الله‌عنهما روایت است که گفت
13:42 رسول الله (ﷺ) در میان ما ایستاد و موعظه‌ای فرمود و گفت
13:48 ای مردم
13:51 همانا شما برهنه و پابرهنه و ختنه‌نشده به سوی الله تعالی محشور می‌شوید
13:57 همان‌گونه که نخستین آفرینش را آغاز کردیم، آن را بازمی‌گردانیم.
14:01 «این وعده‌ای است بر ما»
14:03 «که ما انجام‌دهنده آن هستیم»
14:06 آگاه باشید که نخستین کسانی که در روز قیامت پوشانده می‌شوند
14:10 ابراهیم (ﷺ) است
14:14 آگاه باشید که گروهی از امت من آورده خواهند شد
14:18 و به سوی چپ برده می‌شوند
14:21 پس می‌گویم: پروردگارا، یاران من!
14:25 پس گفته می‌شود: تو نمی‌دانی که پس از تو چه بدعت‌هایی پدید آوردند
14:30 پس می‌گویم، همان‌گونه که بنده صالح گفت
14:33 و تا زمانی که در میان ایشان بودم، بر ایشان گواه بودم.
14:38 تا سخن او: «عزیز حکیم»
14:42 پس به من گفته می‌شود: همانا ایشان پیوسته مرتد بودند
14:46 «بر پاشنه‌های خود» از زمانی که از ایشان جدا شدی
14:50 متفق علیه
14:52 «غرلاً» یعنی ختنه‌نشده
14:57 «ذات الشمال» یعنی سوی دوزخ
15:02 بنده صالح عیسی (ع) است
15:06 از فواید حدیث
15:10 همه مخلوقات به سوی الله تعالی محشور می‌شوند
15:14 پابرهنه و برهنه
15:16 همان‌گونه که نخستین بار آفریده شدند
15:18 و در این بیان است که آنچه از متاع دنیا گرد آوردند و ذخیره کردند
15:24 آن را پشت سر خود رها می‌کنند
15:27 و جز آنچه پیشاپیش فرستاده‌اند، چیزی به ایشان سود نمی‌رساند
15:31 «وعده الله آمدنی است»
15:34 «و الله خلف وعده نمی‌کند»
15:37 پوشاک نعمتی از جانب الله تعالی است
15:40 که انسان با آن عورت خود را می‌پوشاند
15:43 فضیلت سرورمان ابراهیم (ع)
15:49 و اینکه او نخستین کسی است که در روز قیامت پوشانده می‌شود
15:53 عذاب اهل بدعت که در دین الله تعالی دگرگونی و تغییر ایجاد کردند
15:59 پس هر که چنین کند سزاوار عقاب است
16:03 انتساب انسان به امت رسول الله (ﷺ) برای او سودی ندارد
16:09 هرگاه به سنت آن حضرت (ﷺ) عمل نکند و به هدایت او چنگ نزند
16:15 از ابو سعید عبدالله بن مغفل رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
16:22 رسول الله (ﷺ) از «خذف» نهی فرمود
16:27 و فرمود: «آن نه شکاری را می‌کشد و نه دشمنی را می‌آزارد»
16:33 «بلکه چشم را کور می‌کند و دندان را می‌شکند»
16:37 متفق علیه
16:39 و در روایتی آمده که یکی از نزدیکان ابن مغفل خذف کرد
16:45 او وی را نهی کرد و گفت: رسول الله (ﷺ) از خذف نهی فرمود
16:53 و فرمود: «آن شکاری را شکار نمی‌کند»، سپس تو دوباره خذف می‌کنی
16:59 «تو را از این کار آگاه می‌کنم که رسول الله (ﷺ) از آن نهی فرمود»
17:06 سپس بازگشتی و خذف می‌کنی، هرگز با تو سخن نخواهم گفت
17:11 «خذف» پرتاب سنگریزه با انگشت سبابه و شست است
17:16 «لا ینکأ» یعنی آسیب نمی‌رساند، «یفقأ» یعنی بیرون می‌آورد (کور می‌کند)
17:25 از فواید حدیث، حرمت خذف است زیرا هیچ سودی در آن نیست
17:31 بلکه زیان به دیگران بر آن مترتب می‌شود
17:35 اسلام از هر کار بیهوده یا زیان‌رسان به مسلمانان نهی می‌کند
17:42 و در این میان بازی‌ای که در آن آزار است و هیچ سودی ندارد نیز داخل است
17:49 بزرگی حرمت مسلمان
17:51 از این رو شرع با هر وسیله‌ای برای حمایت از آن احتیاط می‌کند
17:55 و شر و زیان را از آن دور می‌سازد
17:58 سزاوار است کسی که کار ناپسند و مخالف شرع را می‌بیند
18:02 فاعل آن را آگاه کند و به او بیاموزد
18:05 و جز پس از روشن کردن حقیقت و اقامه حجت بر او سختگیری نکند
18:10 و عمداً مخالفت نورزد
18:12 جواز دوری‌گزینی از اهل بدعت و کسانی که با سنت مخالفت می‌کنند و صاحبان گناه
18:19 تا آن‌که به سوی آن (حق) بازگردند
18:21 دوری جستن از اهل بدعت هرگز جایز است
18:24 دین الله برای مؤمن از خودش و پدرش و فرزندش محبوب‌تر است
18:30 و از خویشاوندان و دوستانش و همهٔ مردم
18:35 از عابس بن ربیعه روایت است که گفت:
18:40 عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه را دیدم که حجر (الاسود) را می‌بوسید
18:45 یعنی حجرالاسود را
18:47 و می‌گفت:
18:48 «همانا می‌دانم که تو سنگی و نه سودی می‌رسانی و نه زیانی»
18:53 و اگر ندیده بودم که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) تو را می‌بوسد، تو را نمی‌بوسیدم
19:01 متفق علیه
19:05 از فواید این حدیث:
19:07 وجوب پیروی از پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در آنچه برای امتش تشریع کرده است
19:13 هرچند حکمت آن برایشان آشکار نشود
19:16 عبادات توقیفی‌اند و پیروی از آن‌ها واجب است
19:21 مقدم داشتن نقل بر عقل
19:25 بوسیدن حجرالاسود سنت نبوی است
19:29 خلوص توحید صحابه رضی‌الله‌عنهم نسبت به پروردگارشان
19:34 آنجا که سود و زیان را تنها به الله بازمی‌گردانند
19:37 هر آنچه غیر از الله تعالی است مالک زیان و سودی نیست
19:42 هرچند بزرگ‌داشته شود
19:44 طبرانی گفته است:
19:46 عمر این کار را تنها از آن رو کرد
19:48 زیرا مردم تازه از پرستش بت‌ها دست کشیده بودند
19:53 پس عمر ترسید که نادانان گمان برند که بوسیدن حجر از باب تعظیم سنگ‌ها است
20:00 همان‌گونه که جاهلیت به بت‌ها معتقد بود
20:05 ریاض الصالحین