ریاض الصالحین | قسمت (75) | باب فضیلت گرسنگی، سخت زیستن و ترک هوس (5)

◉ 264 بازدید ⏱ 16:10 صدای ترجمه‌شده — فارسی
0:000:00

متن کامل

ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00 ریاض الصالحین از کلام سرور فرستادگان صلی‌الله‌علیه‌وسلم
0:09 باب فضیلت گرسنگی و سختی زندگی
0:15 و اکتفا به اندک از خوراک و نوشیدنی و پوشاک
0:20 و دیگر بهره‌های نفس و ترک خواهش‌ها
0:25 و از جابر رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت:
0:30 ما در روز خندق کَنده می‌کندیم
0:34 که سنگ سختی پدیدار شد
0:37 پس نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمدند و گفتند:
0:42 این سنگ سخت است که در خندق پیدا شده است
0:46 پس فرمود: من فرود می‌آیم
0:49 سپس برخاست و شکمش با سنگی بسته شده بود
0:53 و ما سه روز بود که حتی طعم غذایی نچشیده بودیم
0:58 پس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) کلنگ را گرفت و زد
1:03 و آن [تپه] شن‌مانند و ریگ‌آلود شد، یا [گفت:] نرم و ریگ‌مانند
1:07 پس گفتم: ای رسول الله
1:10 به خانه‌ام اجازه بده که بروم
1:12 و به همسرم گفتم:
1:15 در پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) چیزی دیدم [که نشان گرسنگی بود]
1:19 آیا در آن صبری هست؟
1:21 آیا نزد تو چیزی هست؟
1:23 او گفت:
1:25 نزد من جو و بزغاله‌ای هست
1:28 پس بزغاله را ذبح کردم و جو را آسیاب کردم
1:31 تا آنکه گوشت را در دیگ قرار دادیم
1:34 سپس نزد پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمدم
1:37 در حالی که خمیر [آماده] شده بود
1:39 و دیگ میان سه‌پایه‌ها تقریباً پخته شده بود
1:44 پس گفتم:
1:46 غذای اندکی برای من [آماده] است
1:47 پس تو ای رسول الله و یک یا دو مرد [دیگر] برخیز
1:52 فرمود: آن چقدر است؟
1:54 پس مقدار آن را به او گفتم
1:56 فرمود:
1:57 بسیار و خوب است
1:59 به او بگو دیگ و نان را از تنور بیرون نیاورد تا آنکه من بیایم
2:05 سپس [پیامبر] فرمود:
2:07 برخیزید
2:08 پس مهاجرین و انصار برخاستند
2:11 نزد همسرم رفتم و گفتم:
2:14 وای بر تو
2:15 پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) آمده است
2:18 و مهاجرین و انصار و کسانی که همراه آنان‌اند
2:22 او گفت:
2:23 آیا از تو [چیزی] پرسید؟
2:25 گفتم: آری
2:27 [پیامبر] فرمود:
2:28 وارد شوید و به هم فشار نیاورید
2:31 پس شروع به شکستن نان کرد
2:33 و گوشت را روی آن می‌گذاشت
2:35 و دیگ و تنور را می‌پوشاند هرگاه [مقداری] از آن برمی‌داشت
2:40 و [آن را] نزد یارانش می‌آورد، سپس [از آنجا] برمی‌داشت
2:44 پس پیوسته نان را می‌شکست و [غذا را] می‌کشید تا آنکه سیر شدند و از آن باقی ماند
2:49 پس [پیامبر] فرمود:
2:51 این را بخور و [به دیگران] هدیه بده
2:54 زیرا مردم دچار قحطی و گرسنگی شده‌اند
2:57 متفق علیه
2:59 و در روایتی [دیگر] آمده است:
3:01 جابر گفت:
3:03 هنگامی که خندق کنده شد
3:05 در پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گرسنگی [آشکار] دیدم
3:09 پس نزد همسرم بازگشتم و گفتم:
3:12 آیا نزد تو چیزی هست؟
3:14 زیرا در رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) گرسنگی شدیدی دیدم
3:20 پس او کیسه‌ای را که در آن یک صاع جو بود نزد من بیرون آورد
3:25 و ما یک بزغاله داشتیم
3:27 پس آن را ذبح کردم
3:29 و جو را آسیاب کردم
3:31 و کارم را به پایان رساندم
3:33 و گوشت را در دیگش [برای پخت] قرار دادم
3:36 سپس نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بازگشتم
3:41 او گفت:
3:43 مرا نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و همراهانش رسوا نکن
3:48 پس نزد او رفتم و آهسته با او سخن گفتم
3:51 گفتم:
3:52 ای رسول الله
3:54 ما یک بزغاله داشتیم که ذبح کردیم
3:56 و یک صاع جو آسیاب کردیم
3:59 پس تو و چند نفر همراهت بیایید
4:02 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بانگ زد و فرمود:
4:07 ای اهل خندق
4:09 جابر ضیافتی [غذایی] آماده کرده است
4:12 پس به سوی ضیافت او بشتابید
4:14 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
4:17 دیگ‌های خود را از روی آتش پایین نیاورید
4:20 و خمیر خود را نپزید تا آنکه من بیایم
4:24 پس من آمدم و پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) در حالی که مردم را [به پیش] می‌برد آمد
4:30 تا آنکه نزد همسرم رسیدم
4:32 او گفت:
4:34 تو و [این کار] تو!
4:35 گفتم:
4:37 آنچه را گفتی انجام دادم
4:40 پس خمیری بیرون آورد
4:42 و [پیامبر] در آن تف انداخت و برکت دعا کرد
4:45 سپس به دیگ ما روی آورد
4:47 و در آن تف انداخت و برکت دعا کرد
4:49 سپس فرمود:
4:51 زنی نانوا را صدا بزن تا با تو نان بپزد
4:54 و [تو] با چمچه از دیگ خود [غذا] بکش
4:56 و آن را از روی آتش پایین نیاورید
4:58 و آنان هزار نفر بودند
5:00 پس به الله سوگند می‌خورم
5:02 آنان می‌خوردند تا آن را رها کردند و بازگشتند
5:06 و همانا دیگ ما را همان‌گونه که هست می‌پوشاندند
5:09 و همانا خمیر ما را همان‌گونه که هست می‌پختند
5:13 گفتارش
5:14 گودالی عارض شد
5:16 آن تکه‌ای سخت و ستبر از زمین است
5:20 تیشه در آن اثر نمی‌کند
5:22 و «کثیب»
5:24 اصل آن تپهٔ شن است
5:26 و مراد در اینجا
5:28 به خاک نرم تبدیل شده است
5:30 و این همان معنای «اُهیل» است
5:32 و «اثافی»
5:34 سنگ‌هایی است که دیگ بر روی آن قرار می‌گیرد
5:38 و «تضاغط»
5:40 به معنای ازدحام است
5:41 و «مجاعه»
5:43 گرسنگی است
5:44 و گرسنگی
5:47 و «خمص»
5:48 همان گرسنگی است
5:50 و «انکفأت»
5:51 یعنی برگشت و بازگشت
5:54 و «بهیمه»
5:55 تصغیر «بهمه» است
5:57 و آن بزغاله است
5:59 و «داجن»
6:00 آن است که به خانه خو گرفته است
6:03 و «سؤر»
6:04 غذایی است که مردم به آن دعوت می‌شوند
6:07 و در زبان فارسی به آن
6:09 «وحیها» گفته می‌شود، نه
6:11 یعنی بیایید
6:14 یعنی با او دشمنی و ستیز کردم
6:17 زیرا معتقد بود آنچه نزد اوست برای آنان کافی نیست
6:21 پس شرمنده شد
6:22 و بر او پوشیده ماند آنچه الله سبحانه و تعالی به پیامبرش صلی‌الله‌علیه‌وسلم گرامی داشت
6:29 از این معجزهٔ آشکار و نشانهٔ درخشان
6:34 «بسق»
6:35 یعنی تف کرد
6:37 و گفته می‌شود «بزق» نیز
6:39 سه لغت است
6:41 و «عمد»
6:42 یعنی قصد کرد
6:44 «اقدحی»
6:45 یعنی برگیر (با مغرفه بردار)
6:47 و «مقدحه»
6:48 همان مغرفه (کفگیر) است
6:51 و «تغط»
6:52 یعنی به سبب جوشیدنش صدایی دارد
6:55 و الله داناتر است
6:58 ما از آن لذت نمی‌بریم
7:00 یعنی از آن نمی‌خوریم
7:03 «معول»
7:04 یعنی پتک
7:07 «عناق»
7:08 یعنی ماده‌بز
7:11 و خمیر سفت شده است
7:13 یعنی نرم و تر شده است
7:15 و مایه (خمیر ترش) در آن نفوذ کرده است
7:17 «تنور»
7:19 آن است که نان در آن پخته می‌شود
7:21 «ویحک»
7:23 کلمه‌ای برای ترحم و دلسوزی است
7:25 دیگ و تنور را می‌پوشاند
7:28 یعنی آن‌ها را می‌پوشاند
7:30 از فواید حدیث
7:34 ترغیب به همکاری در کاری است که به مسلمانان سود می‌رساند
7:39 و این را به روشنی در مشارکت رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم با یارانش در کار می‌بینی
7:47 دوستی یاران رضی‌الله‌عنهم نسبت به رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
7:53 حرص رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم بر اینکه خیر به همهٔ یارانش برسد رضی‌الله‌عنهم
8:02 چنان‌که همه را به غذا فراخواند
8:05 جنگجو نباید جای خود و موقعیتش را جز با اجازهٔ فرمانده ترک کند
8:12 معجزهٔ افزایش غذا برای رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم
8:19 احساس مؤمنان نسبت به یکدیگر
8:22 و ایثار آنان برادرانشان را بر خویشتن
8:26 استحباب هدیه‌دادن به ویژه در روزهای نیاز و قحطی
8:32 و از انس رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت
8:38 ابوطلحه به ام‌سلیم گفت
8:41 صدای رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم را ضعیف شنیدم
8:46 در آن گرسنگی را می‌شناسم
8:49 آیا چیزی نزد تو هست؟
8:51 گفت: آری
8:53 پس چند قرص نان جو بیرون آورد
8:56 سپس روسری خود را گرفت
8:58 نان را با بخشی از آن پیچید
9:01 سپس آن را زیر لباسم پنهان کرد و بخش دیگر را به من داد
9:05 سپس مرا نزد رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرستاد
9:10 پس بردم
9:12 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم را دیدم که در مسجد نشسته و مردم با او هستند
9:18 پس نزدشان ایستادم
9:20 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم به من فرمود
9:25 آیا ابوطلحه تو را فرستاده است؟
9:27 گفتم: آری
9:29 فرمود: آیا غذایی هست؟
9:32 گفتم: آری
9:34 رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمود: برخیزید
9:39 پس روان شدند و من پیشاپیش آنان رفتم تا نزد ابوطلحه آمدم و او را خبر دادم
9:46 پس ابوطلحه گفت
9:48 ای ام سلیم
9:50 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) مردم را آورده است
9:54 و ما چیزی نداریم که به ایشان بخورانیم
9:57 پس گفت:
9:59 الله و رسولش داناترند
10:02 پس ابوطلحه رفت تا با رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) روبه‌رو شد
10:08 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) همراه او روی آورد تا داخل شد
10:14 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمود:
10:18 ای ام سلیم، آنچه نزد توست چیست؟
10:21 پس آن نان را آورد
10:24 پس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمان داد که آن را
10:28 خرد کردند
10:30 و ام سلیم روغنی را بر آن فشرد و با آن خورش ساخت
10:34 سپس رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) بر آن آنچه را خدا خواست بخواند
10:41 سپس فرمود:
10:42 ده نفر را اجازه ده
10:44 پس به ایشان اجازه داد
10:46 پس خوردند تا سیر شدند و بیرون رفتند
10:50 سپس فرمود:
10:51 ده نفر را اجازه ده
10:53 تا آنکه همه آن گروه خوردند و سیر شدند
10:57 و آن گروه هفتاد مرد یا هشتاد مرد بودند
11:01 متفق علیه
11:03 و در روایتی
11:05 پس پیوسته ده نفر داخل می‌شدند و ده نفر بیرون می‌آمدند
11:09 تا آنکه از ایشان کسی باقی نماند مگر آنکه داخل شد و خورد تا سیر شد
11:15 سپس آن را جمع کرد تا سیر شد
11:19 سپس آن را جمع کرد
11:21 پس ناگهان آن مانند همان وقتی بود که از آن خوردند
11:25 و در روایتی
11:27 پس ده ده خوردند
11:30 تا آنکه این کار با هشتاد مرد انجام شد
11:34 سپس پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) و اهل خانه پس از آن خوردند
11:40 و سؤری باقی گذاشتند
11:42 و در روایتی
11:44 سپس آنچه را به همسایگانشان رسانده بودند، زیادی گذاشتند
11:47 و در روایتی از انس گفت:
11:50 روزی نزد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) رفتم
11:55 او را دیدم که با یارانش نشسته است
11:58 و شکمش را با بندی بسته بود
12:01 پس به برخی از یارانش گفتم
12:03 چرا رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) شکمش را بسته است؟
12:08 گفتند: از گرسنگی
12:11 پس نزد ابوطلحه رفتم
12:13 پس نزد ابوطلحه رفتم
12:16 و او شوهر ام سلیم دختر ملحان است
12:19 گفتم: ای پدر
12:22 رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) را دیدم که شکمش را با بندی بسته بود
12:28 پس از برخی یارانش پرسیدم
12:31 گفتند: از گرسنگی
12:33 پس ابوطلحه نزد مادرم داخل شد
12:36 پس گفت: آیا چیزی هست؟
12:39 گفت: بله
12:41 نزد من تکه‌ای نان و چند خرما است
12:45 اگر رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) تنها نزد ما آمد، او را سیر می‌کنیم
12:50 و اگر کسی دیگر همراه او آمد
12:52 (آنان را) اندک می‌شماریم
12:54 ...
12:56 و تمام حدیث را ذکر کرد
12:59 خمار یعنی پوشش سر
13:02 دست
13:04 یعنی آن را با زور و قدرت داخل کردم
13:07 و آن را با بخشی از آن پوشاندم
13:09 یعنی با بخشی از خمار خود را پیچیدم
13:13 آیا آنچه نزد توست؟
13:15 یعنی بیاور
13:16 عکه
13:18 یعنی ظرفی از پوست گرد
13:21 که مخصوص روغن و عسل است
13:23 و آن برای روغن خاص‌تر است
13:25 آدمت
13:27 یعنی آنچه از آن بیرون آمد را، هرگاه بر آن جاری شد، خورشت ساختم
13:31 هیأها
13:32 یعنی پس از خوردن همگی آن را جمع کرد
13:36 مثلها
13:37 به همان حالت پیش از آنکه از آن بخورند
13:42 سؤرا
13:43 یعنی باقی‌مانده غذا
13:46 افضلوا
13:47 یعنی باقی گذاشتند
13:49 ما بلغوا جیرانهم
13:51 یعنی آنچه را به همسایگانشان رساندند، هدیه‌ای برای ایشان
13:54 عصب
13:56 یعنی بست
13:57 کسر
13:58 یعنی تکه
14:01 از فواید حدیث
14:05 جواز عمل به فراست و قرائن
14:08 که ابوطلحه از ضعف صدا بر شدت گرسنگی استدلال کرد
14:13 جواز دعوت به غذا در مسجد
14:16 و همچنین پذیرفتن آن
14:20 جواز دعوت به غذا هرچند ولیمه نباشد
14:24 جواز دعوت گروه بسیار به غذای اندک
14:30 هرگاه دعوت‌شده بداند که دعوت‌کننده ناخوش ندارد که دیگری همراه او حاضر شود
14:35 پس اشکالی در حاضر کردن او همراه خود نیست
14:38 حدیث بر زیرکی ام سلیم و برتری خرد او دلالت دارد
14:43 چون دانست که رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
14:47 عمداً گروه بسیاری را دعوت کرده است
14:49 تا کرامت در افزایش غذا آشکار شود
14:53 پس گفت:
14:54 الله و رسولش أعلم‌اند
14:57 اعتنای صحابه به احوال رسول‌الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم)
15:04 معجزه‌ی فراوان شدن غذا به برکت پیامبر (ﷺ)
15:10 جواز خوردن تا سیر شدن
15:13 در حدیث آمده: «پس خوردند تا سیر شدند»
15:17 جواز وارد کردن میهمانان ده‌ده‌نفره
15:21 هنگامی که به آن نیاز باشد
15:23 به سبب تنگی غذا یا جای نشستن بر آن
15:27 گفتن انس به ابوطلحه: «ای پدرم!»
15:30 این از باب ادب است
15:33 وگرنه او شوهر مادرش بود
15:35 گفتار ام‌سلیم
15:38 الله و رسولش داناترند
15:41 این حکم ویژه‌ی زمان حیات رسول‌الله (ﷺ) است
15:46 زیرا آن حضرت به وحی آگاه بود
15:49 اما پس از وفات ایشان
15:51 وحی قطع شده است
15:53 پس درست آن است که پس از وفات پیامبر (ﷺ) این عبارت گفته نشود
15:59 و ما بلکه می‌گوییم:
16:01 الله داناتر است
16:03 «ریاض الصالح»، ای «ریاض الصالحین»