از مجموعهٔ ریاض الصالحین (باغهای صالحان) (مجموعه کامل شد)
· درس 92 از 190
ریاض الصالحین | قسمت (102) | فصل میانجی گری در لباس
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
ریاض الصالحین از سخنان سرور فرستادگان (صلیاللهعلیهوسلم)
0:09
باب توصیف درازی پیراهن و آستین و ازار و گوشهٔ عمامه
0:17
و حرام بودن آویختن چیزی از اینها از روی خودپسندی و مکروه بودنش بدون خودپسندی
0:25
و از قیس بن بشر تغلبی روایت است که گفت:
0:29
پدرم که همنشین ابو الدرداء بود، برایم نقل کرد که گفت:
0:33
در دمشق مردی از اصحاب پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) بود
0:39
که به او ابن الحنظلیه گفته میشد
0:42
و او مردی گوشهگیر بود
0:45
به کسی که با مردم همنشینی میکند بگو:
0:47
او فقط نماز میگزارد
0:49
و چون از آن فارغ شود، فقط تسبیح و تکبیر میگوید
0:53
تا آنکه نزد خانوادهٔ خود بازگردد
0:55
روزی او از نزد ما گذشت، در حالی که ما نزد ابو الدرداء بودیم
0:59
ابو الدرداء به او گفت:
1:01
سخنی بگو که به ما سود برساند و به تو زیانی نرساند
1:04
او گفت:
1:06
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) گروهی از سپاه را اعزام کرد
1:10
و من (در آن میان) پیش آمدم
1:11
مردی از آنان آمد
1:13
و در همان جایگاهی نشست که رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) در آن مینشست
1:19
به مردی که در کنارش بود گفت:
1:22
اگر ما را میدیدی آنگاه که با دشمن روبهرو شدیم،
1:26
فلانی حمله کرد و نیزه زد
1:29
و گفت:
1:30
این را از من بپذیر، که من همان نوجوان غفاریام
1:34
نظرت دربارهٔ گفتار او چیست؟
1:36
او گفت:
1:37
به گمانم پاداش عملش باطل شده است
1:41
دیگری این را شنید
1:43
و گفت:
1:44
به نظر من در این کار اشکالی نیست
1:47
سخن میان آن دو بالا گرفت تا آنکه رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) آن را شنید
1:53
و فرمود:
1:54
سبحان الله!
1:56
اشکالی ندارد که (کسی) پاداش داده شود و ستوده گردد
1:59
آنگاه دیدم که ابو الدرداء از این سخن شاد شد
2:02
و سرش را به سوی او بالا میبرد و میگفت:
2:06
آیا این سخن را از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) شنیدی؟
2:11
او میگفت: آری
2:13
و پیوسته این پرسش را تکرار میکرد
2:15
تا آنجا که من (با خود) گفتم:
2:17
او حتماً بر زانوهای من خواهد زد
2:20
او گفت:
2:22
روز دیگری از نزد ما گذشت
2:25
ابو الدرداء به او گفت:
2:27
سخنی بگو که به ما سود برساند و به تو زیانی نرساند
2:31
او گفت:
2:32
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) به ما فرمود:
2:36
کسی که برای اسبان هزینه میکند،
2:38
مانند کسی است که دستش را برای صدقه گشوده و آن را نمیبندد
2:42
سپس روز دیگری از نزد ما گذشت
2:45
ابو الدرداء به او گفت:
2:48
سخنی بگو که به ما سود برساند و به تو زیانی نرساند
2:51
او گفت:
2:52
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
2:56
خریم اسیدی مرد خوبی است
3:00
اگر نبود که گیسوانش بلند است و ازارش را فرو آویخته است
3:04
این سخن به خریم رسید
3:06
پس شتاب کرد
3:07
و کاردی گرفت
3:09
و گیسوانش را تا گوشهایش برید
3:12
و ازارش را تا نیمهٔ ساقهایش بالا کشید
3:16
سپس روز دیگری از نزد ما گذشت
3:19
ابو الدرداء به او گفت:
3:21
سخنی بگو که به ما سود برساند و به تو زیانی نرساند
3:25
او گفت:
3:26
از رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) شنیدم که میفرمود:
3:30
همانا شما بر برادرانتان وارد میشوید
3:34
پس اسبها و وسایل سفرتان را نیکو سامان دهید
3:36
و لباستان را آراسته کنید
3:38
تا آنکه در میان مردم مانند نشانی زیبا باشید
3:43
زیرا خداوند فحش و زشتگویی را دوست ندارد
3:48
(این حدیث را) ابو داود روایت کرده است
3:51
متوحدة
3:54
یعنی کسی که تنهایی و دوری از مردم را دوست دارد
3:58
السریة
3:59
یعنی بخشی از لشکر
4:02
ما أری
4:03
یعنی گمان نمیکنم
4:05
المنفق علی الخیل
4:07
یعنی در نگهداری، آب دادن، علوفه دادن و مانند آن
4:12
و مراد
4:13
اسبهایی است که برای جهاد در راه الله آماده شدهاند
4:17
جمته
4:18
یعنی موی سر، هنگامی که بلند شود
4:20
تا جایی که به دو شانه برسد و بر آن دو فرو افتد
4:24
الشفرة
4:25
یعنی کارد پهن
4:29
از فواید حدیث:
4:31
ترغیب به همنشینی و ملازمت با اهل علم و بهرهگرفتن از ایشان
4:37
جواز یادکردن از اهل فضیلت به سبب فضیلتشان
4:40
و جایگاه دادن ایشان در مرتبهٔ شایستهٔ آنان
4:44
جواز کنارهگیری از مردم به اندازهٔ لازم
4:47
تا آنکه برای عبادت و ذکر فارغ گردد
4:50
کسی که صفتی بر او غالب باشد، جایز است که آن صفت بر او اطلاق شود
4:54
در آن استحباب طلب علم و پرسش نصیحت از کسی است که آن را دارد و عطا میکند
5:00
منع نکردن علم از مردم و بخشیدن آن به ایشان
5:05
انسان نباید دربارهٔ آنچه برایش سودی ندارد یا به دیگری زیان میرساند پرسش کند
5:09
بلکه پرسش مسلمان باید از باب سود باشد و بس
5:13
جواز ستایش قبیله و خود
5:17
اگر در آن گناهی از خودبزرگبینی و تکبر و مانند آن نباشد
5:23
اصحاب رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
5:26
در زمان حیات ایشان با یکدیگر اختلاف میکردند
5:29
و این که اختلاف ناگزیر است
5:31
به سبب تفاوت فهمها و خردها
5:34
اما ناگزیر باید گرد آمد و در برابر شرع فروتن بود
5:38
که هر اختلافی را برطرف میکند
5:42
هرگاه در مسئلهای اختلافی نصّی یافت نشود
5:45
شایسته است دیدگاهها به یکدیگر نزدیک شود
5:48
و دامنهٔ اختلاف محدود گردد تا گسترده نشود
5:51
که به گناه و دشمنی و کینه کشیده شود
5:54
جواز تسبیح پیش از پاسخ
5:57
یا با ذکر است یا با شگفتی
6:00
پاداش و ستایش در مؤمن گرد میآیند
6:04
و ستایش، پاداش را تباه نمیکند
6:07
اظهار خرسندی برای هر آنچه خیر است
6:10
به دیگران بازمیگردد
6:12
به سبب بهرهمندی از فتوا
6:16
جواز تأکید بر نصیحتکننده
6:18
تا یقین در دل شنونده حاصل شود
6:21
جواز تکرار درخواست نصیحت
6:24
گستردگی رحمت الله تعالی برای کسی که به شریعتش قیام کند
6:29
بزرگی پاداش کسی که برای جهاد در راه الله آماده شود
6:34
جواز یادکرد از مردی که دارای فضیلت است
6:37
تا مقامش حفظ شود و در جایگاهی غیر از جایگاه خود قرار نگیرد
6:41
یادکرد حکم شرعی، عیب برای کسی که به سبب آن یاد شده نیست
6:47
حرمت تشبه به زنان، مانند بلند کردن گیسو
6:53
وجوب تمایز امت از سایر امتها
6:57
در خوراک و نوشیدنی و پوشش و هیئت آنان
7:02
اثبات صفت محبت برای الله تعالی
7:06
و از ابوسعید خدری رضیاللهعنه روایت است که گفت
7:13
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود
7:17
پایینتر بودن ازار مسلمان تا نیمه ساق است
7:20
و اشکالی نیست یا گناهی نیست در آنچه میان او و دو استخوان قوزک است
7:25
و آنچه پایینتر از دو قوزک باشد در آتش است
7:30
و هرکس ازارش را از روی تکبر به زمین بکشد، الله به او نظر نمیکند
7:35
روایت ابوداود
7:39
و از ابن عمر رضیاللهعنهما روایت است که گفت
7:42
از کنار رسول الله صلیاللهعلیهوسلم گذشتم
7:46
در حالی که ازاری فروافتاده داشتم، پس فرمود: ای عبدالله
7:51
ازارت را بالا بکش، پس بالا کشیدم
7:55
سپس فرمود: بیشتر بالا بکش، پس بیشتر بالا کشیدم
7:59
و من پس از آن همواره در پی آن بودم
8:02
پس قوم گفتند: تا کجا؟
8:05
فرمود: تا نیمه ساقها
8:09
روایت مسلم
8:13
از فواید حدیث
8:15
این حدیث، شبهات بسیاری از کسانی را که جامه را فرومیافکنند باطل میکند
8:19
کسانی که به کشیدن لباسشان بر زمین اهمیتی نمیدهند
8:23
به این ادعا که آنان این کار را از روی تکبر نمیکنند
8:27
در این حدیث، پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
8:33
از فروافتادگی ازار عبدالله بن عمر سکوت نکرد
8:36
که زاهدترین صحابه بود
8:38
بلکه به او فرمان داد که آن را بالا بکشد
8:40
و این دلالت دارد که اسبال مقید به تکبر نیست
8:45
زیرا خود آن تکبر است
8:49
و از ابن عمر رضیاللهعنهما روایت است که گفت
8:53
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود
8:57
هرکس دامن جامهاش را از روی تکبر به زمین بکشد
8:59
روز قیامت الله به او نظر نمیکند
9:03
پس ام سلمه گفت
9:05
زنان با دامنهایشان چه کنند؟
9:09
فرمود: یک وجب فروهلند
9:12
گفت: در آن صورت پاهایشان آشکار میشود
9:16
فرمود: یک ذراع فروهلند و بیشتر نکنند
9:21
روایت ابوداود و ترمذی
9:24
از فواید حدیث
9:27
اختلاف حکم زنان با مردان در کشیدن دامن
9:33
زن از جامهای میپوشد که عورتش را بپوشاند و آشکار نکند
9:39
بدن زن عورت است
9:41
جایز نیست که آشکار شود، نه در نماز و نه در غیر آن
9:45
حرمت تشبه مردان به زنان یا زنان به مردان
9:52
شدت حیای زنان مؤمن
9:55
این است امالمؤمنین
9:57
که میترسد چیزی از بدنش آشکار شود
10:00
پس خواستار پوشش بیشتر میشود
10:03
این کجا و حال زنان متبرّجه مسلمان کجا
10:07
که یکی از آنان خواستار کوتاه کردن لباسش یک ذراع یا یک باع است
10:12
آنان همان «کاسیات عاریات» هستند
10:15
«مائلات مُمیلات» هستند
10:18
که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم به لعنت آنان فرمان داده است
10:23
از رسوایی و بدخویی به الله پناه میبریم
10:30
استحباب ترک خودنمایی در پوشش از روی فروتنی
10:34
پیشتر در باب فضیلت گرسنگی و سختی زندگی گذشت
10:39
مطالبی که به این باب مربوط است
10:42
از معاذ بن انس رضیاللهعنه
10:46
که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود
10:50
هرکس از روی فروتنی برای الله لباس فاخر را ترک کند
10:53
در حالی که توان آن را دارد
10:55
الله او را روز قیامت در برابر همهٔ خلایق فرا میخواند
10:59
تا او را مخیّر کند که از هر کدام از حلّههای ایمان که خواست بپوشد
11:05
روایت ترمذی
11:08
از فواید حدیث
11:11
کسی که از روی فروتنی لباس را ترک میکند
11:14
نه از روی بخل یا برای اظهار زهد
11:17
پاداشی را که در این حدیث بیان شده دارد
11:21
شرط ترک لباس از روی فروتنی
11:25
آن است که زهد در دنیا باشد
11:27
و وعدهای برای کسی که به زینت آن مشغول است نباشد
11:30
الله عزّ و جلّ عهدهدار زینت دادن کسی است که زینت را به خاطر او ترک کرده است
11:35
باب استحباب میانهروی در پوشاک
11:41
و (آدمی) نباید به آنچه که بدون نیاز یا غرض شرعی، موجب عیبجویی و خواری او میشود، بسنده کند
11:47
از عمر بن شعیب
11:50
از پدرش، از جدّش رضیاللهعنه روایت کرد که گفت:
11:54
رسول الله (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
11:57
«همانا الله دوست دارد که اثر نعمتش بر بندهاش دیده شود»
12:03
این حدیث را ترمذی روایت کرده است.
12:05
از فواید حدیث:
12:08
اظهار نعمت الله و سخن گفتن از آن مستحب است،
12:12
زیرا این کار سپاسگزاری از آن نعمت است، به شرط آنکه با قصد فخرفروشی نباشد.
12:17
میانهروی در پوشاک مستحب است،
12:20
زیرا لباس گرانبها موجب شهرت است،
12:22
و لباس بیارزش موجب خواری است،
12:24
مگر آنکه از روی فروتنی برای الله باشد،
12:27
و پیروی از آثار گذشتگان (سلف صالح) باشد.
12:29
(چرا که) «اعمال به نیتها (مقاصد) وابستهاند».
12:32
پوشیدن لباس ساده و متواضعانه،
12:36
همدردی با فقیران،
12:38
و بینیازی از آنچه در دست ثروتمندان است (از جمله نشانههای آن است).
12:41
«ریاض الصالحین» یا «ریاض الصالحین»