از مجموعهٔ ریاض الصالحین (باغهای صالحان) (مجموعه کامل شد)
· درس 124 از 190
ریاض الصالحین | قسمت (134) | باب فضیلت نماز شب قدر
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
ریاض الصالحین
0:03
از کلام سرور فرستادگان
0:06
صلیاللهعلیهوسلم
0:09
باب فضیلت شبزندهداری در شب قدر
0:15
و بیان نشانههای آن
0:18
الله تعالی فرمود:
0:21
«ما آن را در شب قدر نازل کردیم»
0:25
تا پایان سوره
0:27
و تعالی فرمود:
0:29
«ما آن را در شبی پربرکت نازل کردیم»
0:34
آیات
0:36
از ابوهریره رضیاللهعنه
0:41
از پیامبر صلیاللهعلیهوسلم روایت است که فرمود:
0:45
هر کس شب قدر را از روی ایمان و به امید پاداش الهی به عبادت بایستد،
0:49
گناهان گذشتهاش آمرزیده میشود.
0:52
متفق علیه
0:56
از فواید حدیث:
0:58
بیان فضیلت شب قدر،
1:00
و آن فضیلتی ویژه است،
1:02
جدا از فضایلی که رمضان دارد.
1:06
و از ابن عمر رضیاللهعنهما
1:10
که مردانی از اصحاب پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
1:14
شب قدر را در خواب دیدند
1:17
در هفت شب پایانی (ماه)،
1:19
پس رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود:
1:23
«میبینم که خوابهای شما در هفت شب پایانی با هم موافق است.
1:27
پس هر کس که جویای آن است،
1:29
باید آن را در هفت شب پایانی بجوید.»
1:32
متفق علیه
1:34
از فواید حدیث:
1:38
خواب مؤمنان حق است،
1:40
و ممکن است خوابها در امر خیری با هم موافق شود.
1:44
از خواب، حکم شرعی مترتب نمیشود
1:49
مگر آنکه شرع آن را تأیید کند،
1:51
و از این قبیل است خوابِ عبدالله بن زید
1:55
رضیاللهعنه دربارهی اذان.
1:58
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
2:02
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
2:06
در ده شب پایانی رمضان اعتکاف میکرد
2:09
و میفرمود:
2:11
«شب قدر را در ده شب پایانی رمضان جستجو کنید.»
2:16
متفق علیه
2:18
«یجاور»
2:21
یعنی معتکف میشد.
2:24
از فواید حدیث:
2:26
اعتکاف در ده شب پایانی رمضان مستحب است.
2:30
شب قدر
2:33
در ده شب پایانی رمضان است.
2:36
برای بنده مستحب است که اوقات فاضل را جستجو کند
2:39
تا آنها را با طاعت و نماز و ذکر
2:42
و تلاوت قرآن کریم زنده بدارد.
2:48
و از عایشه رضیاللهعنها
2:51
که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود:
2:55
«شب قدر را در شبهای طاق
2:58
از ده شب پایانی رمضان جستجو کنید.»
3:01
روایت بخاری
3:03
از فواید حدیث:
3:05
این حدیث، همهی احادیث واردشده دربارهی جستجوی شب قدر را تخصیص میدهد
3:12
و بیان میکند که آن در شبهای طاق ده شب پایانی رمضان است،
3:17
و بدین ترتیب نصوص با هم سازگار شده و اختلافی باقی نمیماند.
3:21
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
3:25
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
3:28
چون وارد ده شب پایانی رمضان میشد،
3:32
شب را زنده میداشت،
3:34
اهل خانهاش را بیدار میکرد،
3:35
و کمر همت میبست.
3:38
متفق علیه
3:40
«شد المئزر»
3:43
یعنی از زنان کناره میگرفت و در عبادت میکوشید.
3:47
از فواید حدیث:
3:50
بیان شدت عبادت پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
3:55
و شکیبایی ایشان در آن.
3:57
بیان اینکه خواب برادر مرگ است،
4:00
و از همین رو فرموده است:
4:02
«شبی را زنده بدار»
4:05
کنارهگیری از زنان در این اوقات،
4:08
برای عبادت و مداومت بر آن نشاطآورتر است.
4:12
سزاوار است که خانواده به عبادت برانگیخته شوند
4:15
و بر طاعت تربیت گردند،
4:17
و به نماز فرمان داده شوند.
4:19
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
4:24
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
4:27
در رمضان بیشتر از سایر ماهها کوشش میکرد،
4:29
و آنچه در غیر آن نمیکرد،
4:31
و در ده شب پایانی آن (بیشتر میکوشید)،
4:33
آنچه در غیر آن نمیکرد.
4:36
روایت مسلم
4:39
از فواید حدیث:
4:43
استحباب بهرهبرداری از اوقات فاضل با طاعت،
4:47
بیان فضیلت ده شب پایانی رمضان،
4:51
حرص رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
4:54
بر طاعت پروردگارش
4:56
و کوشش در طلب خشنودی او.
4:59
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت:
5:05
گفتم: ای رسول الله!
5:07
اگر بدانم کدام شب، شب قدر است،
5:11
چه بگویم در آن؟
5:13
فرمود:
5:14
بگو:
5:16
«خدایا، تو بخشندهای و بخشش را دوست داری، پس مرا ببخش.»
5:21
رواه ترمذی
5:23
آیا میدانی؟ یعنی به من خبر بده
5:28
از فواید حدیث
5:30
شب قدر نشانهها و علامتهایی دارد
5:35
گاهی برای برخی از بندگان ظاهر میشود نه برای دیگران
5:38
مستحب است پیش از انجام دادن حادثهای، حکم آن را از اهل علم بپرسند
5:43
عفو از نامهای نیکوی الله است
5:47
اثبات صفت محبت برای الله
5:51
و اینکه او عفو را دوست دارد
5:53
خیر آخرت در پرسش، بر خیر دنیا مقدم است
5:58
زیرا مدار رستگاری و موفقیت بر خیر آخرت است
6:02
هرگاه بنده ساعت اجابت را بداند
6:06
یا احساس کند در حال نزدیکی به الله است
6:09
باید فقر و شکستگی خویش را برای مولای حق خود آشکار کند
6:17
باب فضیلت مسواک و خصلتهای فطرت
6:23
از ابوهریره رضیاللهعنه
6:26
که رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود
6:30
اگر بر امت خویش یا بر مردم سخت نمیبود
6:34
ایشان را به مسواک با هر نماز فرمان میدادم
6:38
متفقعلیه
6:41
از فواید حدیث
6:43
مسواک واجب نیست
6:45
زیرا اگر واجب میبود
6:48
فرمان به آن میداد، چه بر آنان سخت باشد و چه نباشد
6:52
حرص پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
6:55
و مهربانی ایشان به امتشان
6:58
مستحب است هنگام برخاستن به نماز مسواک زده شود
7:01
از آن رو که نماز حالتی است که با آن به الله نزدیک میشوند
7:04
پس اقتضا دارد که حالت کمال و پاکیزگی باشد
7:07
برای اظهار شرافت عبادت
7:10
و از حذیفه رضیاللهعنه روایت است که گفت
7:14
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم
7:17
هرگاه از شب برمیخاست
7:19
دهان خود را با مسواک میشست
7:22
متفقعلیه
7:24
«شوص» یعنی سائیدن
7:27
از فواید حدیث
7:31
استحباب مسواک هنگام برخاستن از خواب
7:35
زیرا خواب موجب تغییر دهان میشود
7:38
به سبب بخارهایی که از معده به بالا میآید
7:41
و مسواک ابزار پاککردن آن است
7:44
پس در هنگام آن مستحب است
7:47
و از عایشه رضیاللهعنها روایت است که گفت
7:51
مسواک و آب وضوی رسول الله صلیاللهعلیهوسلم را آماده میکردیم
7:55
مسواک و طهور ایشان را
7:57
پس الله هر وقت بخواهد در شب او را برمیانگیخت
8:02
پس مسواک میزد و وضو میگرفت و نماز میخواند
8:06
رواه مسلم
8:08
از فواید حدیث
8:12
جواز یاری گرفتن از دیگران برای آماده کردن آب طهارت
8:16
برای خانواده مستحب است که برای کمک به صاحب خانه در طاعت، اقدام کنند
8:21
و ایشان در این کار اجر دارند
8:25
استحباب مسواک پیش از وضو و پیش از نماز
8:29
و هنگام برخاستن از خواب
8:32
و از انس رضیاللهعنه روایت است که گفت
8:36
رسول الله صلیاللهعلیهوسلم فرمود
8:40
درباره مسواک زیاد به شما سفارش کردم
8:43
رواه بخاری
8:45
از فواید حدیث
8:49
بسیار ترغیب کردن پیامبر صلیاللهعلیهوسلم
8:52
یارانش را به استفاده از مسواک
8:55
و فرمانبرداری ایشان از آن
8:57
به سبب فضایلی که در مسواک است
9:00
و از شریح بن هانی روایت است که گفت
9:04
به عایشه رضیاللهعنها گفتم
9:07
پیامبر صلیاللهعلیهوسلم هنگام ورود به خانهاش با چه کاری آغاز میکرد؟
9:12
وقتی وارد خانهاش میشد
9:14
گفت: با مسواک
9:16
رواه مسلم
9:18
از فواید حدیث
9:23
جواز پرسش درباره احوال صالحان در خانههایشان تا به ایشان اقتدا شود
9:29
استحباب استفاده از مسواک هنگام ورود به خانه
9:33
و از ابوموسی اشعری رضیاللهعنه روایت است که گفت
9:38
بر پیامبر صلیاللهعلیهوسلم وارد شدم
9:42
و سر مسواک بر زبانش بود
9:45
متفقعلیه
9:47
و این لفظ مسلم است
9:49
از فواید حدیث
9:53
استحباب مسواک کشیدن بر زبان بهطول
9:57
اما دندانها
9:59
در مورد آنها بهتر است که بهعرض مسواک زده شود
10:02
تأکید بر مسواک
10:04
و اینکه مختص دندانها نیست
10:07
و اینکه از باب پاکیزگی و خوشبویی است
10:10
نه از باب زدودن آلودگی
10:13
جواز مسواک زدن در برابر مردم
10:16
و اینکه این کار به مروت و سایر امور خللی وارد نمیکند
10:21
و از عایشه رضیاللهعنها
10:26
که پیامبر صلیاللهعلیهوسلم فرمود
10:30
مسواک پاککننده دهان است
10:33
موجب خشنودی پروردگار است
10:35
رواه نسائی و ابن خزیمه
10:40
از فواید حدیث
10:42
مسواک سبب خشنودی پروردگار تبارک و تعالی است
10:47
مسواک ابزار پاککردن دهان است
10:50
الله سبحانه و تعالی پاکیزگی را دوست دارد و پاکیزگان را دوست دارد
10:57
از این رو برای ایشان چیزی تشریع کرده که در جلب خشنودی او یاریشان کند
11:02
و از ابوهریره رضیاللهعنه
11:06
از پیامبر صلیاللهعلیهوسلم روایت است که فرمود
11:10
فطرت پنج چیز است
11:12
یا پنج مورد از فطرت
11:15
ختنه و استحداد
11:18
و کوتاه کردن ناخنها
11:20
و موی زیر بغل را بکَنند.
11:22
کوتاه کردن سبیل
11:24
متفق علیه
11:27
استحداد: تراشیدن موی عانه
11:30
آن مویهایی است که پیرامون فرج میروید و تراشیدنشان گاه با حلق انجام میشود.
11:34
فطرت
11:36
این همان (فطرتی) است که الله بندگان را بر آن آفرید و ایشان را به آن برانگیخت.
11:40
و آن را برای ایشان مستحب میشمارد تا بر کاملترین صفات و شریفترین صورت باشند
11:45
و هرکس این کارها را انجام دهد
11:48
او به فطرت متّصف شده است
11:50
ختنه
11:52
در مورد مرد
11:54
آن برداشتن پوستی است که سر آلت را میپوشاند.
11:57
و در مورد زن
11:59
برداشتن پوستی که در بالای فرجِ زن و بالای محل ورود آلت مرد قرار دارد
12:05
ختنهٔ مرد «اِعذار» نامیده میشود.
12:08
ختنهٔ زن، خفض (کاستن) است.
12:11
کندن موی زیر بغل
12:13
یعنی زدودن موی زیربغل
12:16
کوتاه کردن ناخنها
12:18
یعنی کوتاه کردن ناخنها
12:20
از فواید حدیث
12:24
به این خصلتها مصالح دنیوی و دینی وابسته است.
12:29
از جمله آن، نیکو کردن هیئت (ظاهر).
12:31
و پاکیزهکردن بدن بهطور کلی و جزئی
12:34
و نیکیکردن (احسان) به همنشین و همنشینشونده
12:37
از آنچه انسان با آن از بوی ناخوش آزرده میشود، خودداری کند
12:41
ختنه کردن بر مرد واجب است.
12:44
به فرمودهٔ پیامبر (ﷺ) به مردی که اسلام آورد
12:48
شعر کفر را از خود میاندازم و (آن را) میکَنَم.
12:51
بخشهایی از موی زیر بغل و تراشیدن آن
12:55
بویژه برای کسی که از کندن مو آزار میبیند
12:58
باید ناخنها را کوتاه کرد.
13:01
آنچه که از آنچه که به نوک انگشت میرسد، بیشتر باشد از ناخن
13:06
مستحب است در کوتاه کردن سبیل مبالغه شود.
13:10
و بهویژه آنچه از آن بر دو لب افزون شده باشد
13:14
باید موی ناحیه عانه را با تراشیدن برطرف کرد.
13:19
و از عایشه رضیاللهعنها روایت شده که گفت
13:24
پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) فرمود:
13:28
ده تا از فطرت
13:30
کوتاه کردن سبیل و رها کردن ریش
13:34
و مسواک و استنشاق آب
13:37
کوتاه کردن ناخنها و شستن بندهای انگشتان
13:41
کندن موی زیر بغل و تراشیدن موی عانه
13:44
و کاستن آب
13:46
راوی گفت و دهمی را فراموش کردم
13:49
مگر آنکه مضمضه (آب در دهان گرداندن) باشد
13:52
وکیع گفت: و او یکی از راویان آن است
13:55
کاستن آب یعنی استنجا
13:59
روایت کرده است مسلم
14:01
البَرَاجِم هی بندهای انگشتان
14:06
و رها کردن ریش
14:08
معنای آن این است که از آن چیزی کم نمیکند.
14:12
فواید حدیث
14:15
خصالهای فطرت به پنج مورد محدود نمیشود
14:19
در این حدیث افزودهای پنجتایی وجود دارد
14:22
از جمله آنها: گذاشتن ریش و استنشاق (آب در بینی).
14:25
و شستن بندهای انگشتان و مفصلهای آنها
14:28
مضمضه و استنجاء
14:31
اسلام دین پاکیزگی است
14:34
و از این رو مسلمان به اهتمام به بدن خود ترغیب شده است
14:38
و زدودن آلودگیهایی که به آن چسبیده است
14:41
ریشگذاشتن (اعفاء اللحیة) واجب است.
14:44
آنکه آن را حلقه کرد (یا: گناهکار است کسی که آن را حلقه کند)
14:46
و در آن از تباهیها و فسادها آنچه شمرده نمیشود، وجود دارد.
14:49
و از ابن عمر رضیاللهعنهما
14:53
از پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) روایت است که فرمود
14:57
سبیلها را کوتاه کنید و ریشها را رها کنید
15:01
متفق علیه
15:03
(جزء قرآنی نیست و در ظاهر ناقص و نامفهوم است؛ احتمالاً خطای ASR است. ترجمهٔ دقیق ممکن نیست.)
15:09
از فواید حدیث
15:13
تحریم تراشیدن ریش و وجوب رها کردن آن
15:17
برخلاف نوشنده (شراب)
15:19
از او گرفته میشود
15:21
ریاض الصالحین