از مجموعهٔ تفسیر الطبری (سریال کامل شد)
· درس 305 از 308
نتیجه از تفسیر طبری | قسمت (2-17) | سوره بقره | آیات (253) تا (262)
صوت ترجمهشده برای این درس هنوز در دسترس نیست — ضبط اصلی عربی پخش میشود. متن زیر بهطور کامل ترجمه شده است.
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:05
خلاصهای از تفسیر طبری
0:08
اختصار آن از دکتر عقیل بن سالم شمری
0:13
سوره بقره
0:17
بسم الله الرحمن الرحیم
0:22
«آن پیامبران را برخی را بر برخی دیگر برتری دادیم.»
0:28
«از ایشان کسی بود که الله با او سخن گفت.»
0:33
و برخی را چند درجه بالا بردیم
0:37
و به عیسی پسر مریم دلایل روشن دادیم
0:41
و او را با روح القدس تأیید کردیم
0:44
و اگر الله میخواست، کسانی که پس از ایشان آمدند با یکدیگر نمیجنگیدند
0:51
«پس از آنکه [دلایل روشن] به سوی ایشان آمد،»
0:55
«پس از آنکه دلایل روشن به سوی ایشان آمد،»
1:00
امّا اختلاف کردند
1:04
پس برخی ایمان آوردند و برخی کافر شدند
1:10
و اگر الله میخواست با یکدیگر نمیجنگیدند
1:15
«ولی الله هر چه بخواهد انجام میدهد.»
1:21
آن پیامبران که الله داستانهایشان را در این سوره بازگو کرده است
1:26
برخی را بر برخی دیگر برتری دادم
1:29
پس با برخی سخن گفتم
1:30
و از جمله ایشان موسی (صلیاللهعلیهوسلم) است
1:33
و برخی را بر برخی دیگر چند درجه بالا بردم
1:37
با کرامت و بلندی منزلت
1:39
و به عیسی پسر مریم حجتها و دلایل بر نبوتش دادیم
1:44
از جمله شفا دادن کور مادرزاد و مبروص و زنده کردن مردگان
1:48
و او را نیرومند کردیم و با جبرئیل یاری نمودیم
1:51
و اگر الله میخواست کسانی که پس از پیامبران آمدند با یکدیگر نمیجنگیدند
1:56
همان کسانی که برخی را بر برخی برتری داد
1:59
پس از آنکه آیات الهی که حق را برای ایشان آشکار کرد به آنان رسید
2:03
و راه را برایشان روشن ساخت
2:06
امّا این گروه اختلاف کردند
2:08
چون الله نخواست که آنان با یکدیگر نجنگند
2:12
«پس پس از آنکه دلایل روشن از جانب پروردگارشان به سوی ایشان آمد، با یکدیگر جنگیدند.»
2:16
با حرام شمردن جنگ و اختلاف
2:19
و پس از اثبات حجت بر ایشان
2:22
به یگانگی الله و رسالت پیامبرانش و وحی کتابش
2:27
پس برخی به الله و آیات او کافر شدند
2:30
و برخی به آن ایمان آوردند
2:33
و اگر الله میخواست ایشان را با عصمت و توفیقش از نافرمانیاش بازدارد
2:39
پس با یکدیگر نمیجنگیدند
2:41
جنگیدند و اختلاف کردند
2:43
امّا الله این را به طاعت و ایمان به خود موفق میدارد
2:48
و آن را خوار میگرداند پس به او کافر میشود و نافرمانیاش میکند
2:52
«ای کسانی که ایمان آوردهاید، از آنچه به شما روزی دادهایم انفاق کنید.»
2:59
«پیش از آنکه روزی بیاید»
3:04
«پیش از آنکه روزی بیاید که در آن خرید و فروشی نیست،»
3:10
«و نه دوستی و نه شفاعتی [در کار است].»
3:14
و کافران همان ستمگرانند
3:20
ای کسانی که ایمان آوردهاید، از آنچه از اموالتان به شما روزی دادهایم در راه الله انفاق کنید
3:26
و از آن صدقه دهید
3:28
و حقوقی را که بر شما واجب کردهایم ادا کنید
3:32
پیش از آمدن روزی که در آن نمیتوانید با انفاق در دنیا آنچه را که در دنیا قادر به خریدنش بودید بخرید
3:41
و روزی که در آن دوستی سودمندی مانند دنیا نیست
3:47
و شفاعتکنندهای برای ایشان که نزد الله شفاعت کند نیست، چنانکه در دنیا برای آنان بود
3:53
و مفهوم این آیه در شفاعت عام است و مقصود از آن خاص است
3:58
زیرا اهل ولایت الله و ایمان به او برای یکدیگر شفاعت میکنند
4:04
و منکران الله، تکذیبکنندگان او و پیامبرانش
4:08
همان کسانیاند که انکارشان را در غیر جایگاهش قرار میدهند
4:11
و کارهایی را انجام میدهند که انجامشان بر ایشان روا نیست
4:14
و سخنانی میگویند که گفتنشان بر ایشان روا نیست
4:18
«الله، معبودی جز او نیست؛ زنده و پاینده [بر همه چیز] است.»
4:24
«نه چرت او را فرا میگیرد و نه خواب.»
4:30
«آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از اوست.»
4:35
«کیست که جز به اذن او نزد او شفاعت کند؟»
4:41
«آنچه پیش روی ایشان و آنچه پشت سرشان است را میداند.»
4:46
«و از دانش او چیزی را جز آنچه بخواهد احاطه نمیکنند.»
4:54
«کرسی او آسمانها و زمین را فراگرفته است.»
4:58
و نگهداری آن دو او را خسته نمیکند
5:02
و او بلندمرتبه و بزرگ است
5:07
الله که معبودی جز او نیست
5:10
که او را زندگی جاودان است
5:13
و بقایی که آغازی برای آن نیست به حدّی
5:16
و پایانی برای آن نیست به مدّتی
5:19
پاینده بر هر آنچه فروتر از اوست
5:21
با روزی دادن و نگهداری و تدبیر
5:24
و گرداندن از حالی به حالی
5:27
نه چرت او را میگیرد که به خواب رود
5:30
و نه خوابی که سنگین شود
5:33
اگر به خواب میرفت مغلوب و مقهور میبود
5:37
زیرا خواب بر خوابیده چیره و قاهر است
5:40
و اگر چرت میزد
5:42
آسمانها و زمین و آنچه در آن دو است ویران میشد
5:46
زیرا برپایی همه آنها به تدبیر و قدرت اوست
5:51
و خواب تدبیرکننده را از تدبیر بازمیدارد
5:54
و چرت مقدّر را از تقدیر با خواب سنگین بازمیدارد
5:59
مالک همه آنها است بیشریک و بیهمتا
6:03
کیست که برای بندگانش شفاعت کند
6:06
اگر بخواهد ایشان را کیفر دهد؟
6:08
مگر آنکه به او اجازه دهد که برای ایشان شفاعت کند
6:12
که به هر آنچه بوده
6:14
و به هر آنچه خواهد بود از روی علم احاطه دارد
6:17
چیزی از آن بر او پنهان نیست
6:20
دانایی که چیزی بر او پوشیده نیست
6:23
به همه اینها احاطه دارد
6:25
که آنها را جز او هیچکس، در حد آنچه دون اوست، فرا نگرفته است
6:29
و هیچکس جز او چیزی را نمیداند
6:31
مگر به آنچه بخواهد و او بخواهد که بداند
6:34
علم او آسمانها و زمین را فراگرفته است
6:38
و گفته شده که کرسی خود همان عرش است
6:41
که بر آن مینشیند
6:43
و همانا برای او صدایی است، مانند صدای کجاوهی نو هنگامی که بر آن سوار شوند، از سنگینی آن.
6:49
و او به تأویل آیه سزاوارتر است.
6:52
و نگاه داشتن آسمانها و زمین بر او دشوار و سنگین نیست.
6:57
او بلندمرتبه و والاست، بر آفریدگان خود با قدرتش.
7:01
او بزرگ است؛ بزرگیای که هر چیزی در برابر او کوچک است.
7:05
پس هیچ چیزی بزرگتر از او نیست.
7:08
«در دین هیچ اجباری نیست.»
7:11
«بهراستی راه رشد از گمراهی آشکار شده است.»
7:15
«پس هرکس به طاغوت کفر ورزد و به الله ایمان آورد،»
7:20
«به دستاویز محکم چنگ زده است.»
7:29
هیچکس را در دین اسلام، از اهل کتاب و مجوس، بر پذیرش آن مجبور نمیکنند.
7:36
و هر کس که بر دین مخالف دین حق باقی بماند و اقرار شود،
7:41
و از او جزیه گرفته شود،
7:43
و حق از باطل روشن شده است،
7:46
و برای جویندهی حق و رشد، راه مقصودش آشکار گشته است،
7:50
پس هر کس پس از روشن شدن آن، از رشد روی برتابد،
7:54
پس هر کس پس از روشن شدن آن، از رشد روی برتابد،
7:57
پس هر کس پس از روشن شدنِ آن برای او، از رشد روی برتابد،
8:01
کار او به پروردگارش واگذار میشود،
8:03
و او سرپرست کیفر او در معاد است.
8:06
پس هر کس ربوبیت هر معبودی جز الله را انکار کند،
8:10
به آن کفر ورزد،
8:11
و به الله باور آورد که او خدای و پروردگار و معبود اوست،
8:16
همانا به استوارترین چیزی که بدان چنگ توان زد، چنگ زده است،
8:19
کسی که برای رهایی خود از عذاب الله و کیفر او درخواست نجات کند،
8:24
همچون کسی که به دستگیرهی استوار از دستگیرههای چیزها چنگ زده است،
8:27
که شکستن دستگیرههایش ممکن نیست.
8:30
و الله شنوای ایمان مؤمنی است که تنها به الله ایمان دارد،
8:34
و کافری است که به طاغوت کفر میورزد، هنگامی که به یگانگی الله اقرار کند،
8:39
و داناست به آنچه که بر توحید الله و خلوص ربوبیت او در دل خود عزم کرده است،
8:42
و نیز بدانچه که دل او بر آن قصد کرده است،
8:45
و به آنچه از بیزاری از خدایان، بتها و طاغوتها در ضمیر خود پنهان کرده است.
8:52
«الله سرپرست کسانی است که ایمان آوردهاند؛ ایشان را از تاریکیها به سوی نور بیرون میآورد.»
9:01
«و کسانی که کفر ورزیدند، سرپرستانشان طاغوت است؛ ایشان را از نور به سوی تاریکیها بیرون میبرند.»
9:12
«آنانند اهل آتش،»
9:18
«در آن جاودانهاند.»
9:23
«الله یاور و پشتیبان کسانی است که ایمان آوردهاند.»
9:27
با یاری و توفیق خود، سرپرستی ایشان را بر عهده دارد،
9:30
ایشان را از تاریکیهای کفر به نور ایمان بیرون میآورد.
9:35
و کسانی که یگانگی او را انکار کردند،
9:38
یاوران و پشتیبانانشان همتایان و بتهایی هستند که آنان را جز الله میپرستند،
9:44
ایشان را از ایمان به تاریکیهای کفر و شکهای آن بیرون میبرند،
9:49
که مانع دیدن روشنایی ایمان و حقایق دلایل و راههای آن میشوند.
9:55
اینان که کفر ورزیدند، اهل آتشند که در آن جاودانه میمانند.
10:01
«آیا ندیدی به کسی که با ابراهیم درباره پروردگارش محاجه کرد، [از آن رو] که الله به او فرمانروایی داده بود؟»
10:15
«آنگاه که ابراهیم گفت: پروردگار من کسی است که زنده میکند و میمیراند.»
10:26
«[آن مرد] گفت: من [نیز] زنده میکنم و میمیرانم.»
10:29
«ابراهیم گفت: پس الله خورشید را از مشرق میآورد، تو آن را از مغرب بیاور.»
10:41
«پس کسی که کافر شده بود، مبهوت ماند،»
10:43
«و الله گروه ستمکاران را هدایت نمیکند.»
10:49
آیا ندیدی ای محمد با دل خود، کسی را که دربارهی پروردگارش با پیامبر الله (ﷺ) مخاصمه کرد،
10:57
از آن رو که الله به او فرمانروایی داده بود، آنگاه که ابراهیم به او گفت: پروردگار من کسی است که زندگی و مرگ به دست اوست،
11:06
کسی که هر که را بخواهد زنده میکند و هر که را بخواهد میمیراند.
11:10
گفت: من هم همین کار را میکنم؛ کسی را که بخواهم زنده بگذارم، از کشتنش صرفنظر میکنم،
11:17
و این، از جانب من زنده کردن اوست، و دیگری را میکشم که این، از جانب من میراندن اوست.
11:25
ابراهیم (ﷺ) گفت:
11:29
«همانا الله که پروردگار من است، خورشید را از مشرقش میآورد،»
11:34
«پس تو اگر راستگو هستی که خدایی، آن را از مغربش بیاور.»
11:40
پس درمانده شد و حجتش باطل گشت.
11:43
«و الله گروه کافران را به حجتی که بهوسیلهی آن حجت اهل حق را باطل کنند، هدایت نمیکند.»
11:49
هنگام محاجه و مخاصمه،
11:52
زیرا حجتهای اهل باطل ساقط و نابود است.
11:56
«یا مانند کسی که بر دهکدهای گذشت که بر سقفهایش فرو ریخته بود،»
12:06
گفت: چگونه الله این را پس از مرگش زنده میکند؟
12:12
«پس الله او را صد سال میراند، سپس او را برانگیخت.»
12:18
گفت: چه مدت درنگ کردی؟
12:20
«گفت: یک روز یا بخشی از یک روز درنگ کردهام.»
12:25
«گفت: بلکه صد سال درنگ کردهای.»
12:28
«به غذا و نوشیدنی خود بنگر که دستخوش گندیدگی نشده است.»
12:35
«و به الاغت بنگر، و تو را نشانهای برای مردم قرار دهیم.»
12:42
«و به استخوانها بنگر که چگونه آنها را برمیافرازیم، سپس آنها را گوشت میپوشانیم.»
12:51
«پس چون برایش آشکار شد، گفت: میدانم که الله بر هر چیزی تواناست.»
13:01
آیا دیدی ای محمد
13:04
کسی را که چون دهکدهای را بیساکنان و خالی از اهلش دید،
13:09
گفت: چگونه الله این را پس از مرگش زنده میکند؟
13:13
با آنکه میدانست که الله آفرینش آن را از هیچ آغاز کرده است،
13:17
پس الله او را صد سال میراند، سپس پس از مرگش زندهاش برانگیخت.
13:24
الله به او فرمود: چه مدت آن زمانی را که مرده درنگ کردی، سنجیدی؟
13:28
پیش از آنکه تو را پس از مرگت زنده برانگیزم.
13:32
آن که پس از مرگش برانگیخته شد، گفت:
13:35
مرده درنگ کردم یک روز یا بخشی از یک روز.
13:39
«گفت: بلکه صد سال درنگ کردهای.»
13:43
«به غذا و نوشیدنیات بنگر که سالهایی که بر آن گذشت، آن را دگرگون نکرده است،»
13:49
«و به استخوانهایی بنگر که با چشم خود میبینی،»
13:52
«چگونه آنها را برمیافرازیم، سپس آنها را گوشت میپوشانیم.»
13:56
و الاغ او هلاک شده بود،
13:59
پس فرمان داده شد که به هر آنچه نگاهش بر آن افتد بنگرد، از آنچه هلاکت بر آن رسیده بود.
14:05
زیرا الله تعالی یادش گرامی باد، همهی آن را برای او دلیل قرار داد،
14:10
و برای او عبرت و پندی بود.
14:13
«تو را صد سال میراندیم، سپس برانگیختیمت،»
14:16
«تا تو را دلیلی قرار دهیم برای کسی که قدرت مرا نشناخت و در بزرگیام شک کرد،»
14:22
و من بر انجام آنچه بخواهم توانایم.
14:26
پس این، دلیلی بود برای کسانی از فرزندان و قومش که او را شناختند و کسانی که مرگش را میدانستند،
14:32
و زنده کردن الله او را پس از مرگش،
14:36
و برای کسانی از آن قوم که به سوی ایشان فرستاده شد.
14:39
و به استخوانهای خود و الاغت بنگر،
14:42
که چگونه آنها را از جایگاههایشان بر زمین برمیداریم،
14:45
سپس آنها را به جایگاههایشان در بدن بازمیگردانیم،
14:49
و زندهشان میکنیم، سپس آنها را میپوشانیم و با گوشت پوشیدهشان میداریم.
14:53
پس چون آنچه از قدرت و بزرگی الله که برای او ناشناخته بود، به چشم خود برای او آشکار شد،
14:59
گفت: اکنون، پس از مشاهده و روشنشدن و بیان، میدانم
15:05
«که الله بر هر چیزی تواناست.»
15:10
«و [یاد کن] آنگاه که ابراهیم گفت: پروردگارا، به من نشان ده که مردگان را چگونه زنده میکنی.»
15:16
فرمود: آیا ایمان نیاوردهای؟
15:18
گفت: آری، ولی تا دلم آرام گیرد.
15:24
گفت: پس چهار پرنده را بگیر و آنها را به سوی خود بازدار.
15:34
سپس بر هر کوهی از آنها پارهای بنِه
15:47
آنگاه آنها را بخوان، شتابان به سوی تو خواهند آمد
15:55
و بدان که الله شکستناپذیر و حکیم است.
16:01
آیا ندیدی هنگامی را که پیامبر الله ابراهیم
16:05
وسوسهای از شیطان در دلش خطور کرد
16:08
پس ابراهیم گفت: پروردگارا، به من نشان ده چگونه مردگان را زنده میکنی
16:13
پروردگارش فرمود: آیا باور نداری ای ابراهیم؟
16:16
گفت: چرا، که من بر آن توانایم
16:18
گفت: آری ای پروردگار
16:20
لیکن خواستم که آن را به من بنمایانی
16:23
تا دلم به ایمانم بیفزاید
16:25
تا شیطان نتواند در دلم چیزی بیفکند
16:29
الله به او فرمود
16:31
پس چهار پرنده را بگیر.
16:33
آنها را به خود نزدیک کن
16:35
و رو به سوی خود بدار
16:37
و آنها را پارهپاره کن
16:39
سپس بر هر کوهی بخشی از آنها را بگذار
16:43
اعضای پرندگان بر آن
16:45
آنگاه آنها را بخوان؛ در حالی که پارهپاره و تکهتکه، مردهاند، بر فراز کوهها
16:51
شتابان به سوی تو خواهند آمد
16:53
و بدان ای ابراهیم
16:55
که آن کسی که این پرندگان را پس از پارهپاره کردنت زنده کرد، کدامیک از آنها را
17:01
و آنها را به همان هیئت نخستین بازگرداند
17:03
در قدرتش شکستناپذیر است
17:05
هرگاه کسانی را که با فرمانش مخالفت کردند و فرستادگانش را نافرمانی نمودند فرو گیرد
17:09
در فرمانش حکیم است
17:11
تا ابراهیم تواناییش را در گرد آوردن اجزای آنها، در حالی که پراکندهاند، بنمایاند
17:17
مَثَل کسانی که اموال خود را در راه الله انفاق میکنند، مانند دانهای است که رویید
17:28
همچون دانهای که
17:30
هفت خوشه، که در هر خوشه صد دانه است.
17:37
و الله برای هر که بخواهد چند برابر میکند
17:42
و الله گشاینده و داناست
17:45
مَثَل کسانی که اموال خود را در جهاد با دشمنان الله صرف میکنند
17:51
همچون دانهای از دانههای گندم یا جو است
17:56
پس هفت خوشه رویانید که در هر خوشه صد دانه است.
18:01
همینگونه است کسی که مالش را در راه الله صرف میکند
18:05
پاداشش هفتصد برابر است
18:08
و الله آن را بر هفتصد برابر، تا هر اندازه که بخواهد، افزون میکند
18:13
برای هر کس از انفاقکنندگان در راهش که بخواهد
18:16
و الله گشاینده است که از میان بندگانش، هر که از انفاقکنندگان در راهش را بخواهد بیفزاید
18:22
فراتر از چندین برابر هفتصد
18:25
داناست که کدامیک از آنان سزاوار افزونی است
18:29
کسانی که اموال خود را در راه الله انفاق میکنند، سپس
18:38
سپس آنچه را انفاق کردهاند، با منّت و آزار دنبال نمیکنند، و برای آنان پاداششان
18:48
پاداششان نزد پروردگارشان است، و نه بیمی بر ایشان است و نه آنان اندوهگین میشوند.
18:56
کسانی که مجاهدان در راه الله را یاری میدهند
19:01
با انفاق بر آنان و در بارکشیهایشان و سایر نیازهایشان
19:06
سپس آنچه را بر آنان انفاق کردهاند با منتگذاری دنبال نمیکنند و به ایشان اجازه نمیدهند
19:12
برای ایشان است ثواب و پاداششان بر انفاقی که در راه الله کردهاند
19:19
و نه بیمی بر آنان است به هنگام ورود بر الله و جدایی از دنیا
19:24
و نه بر آنچه پشت سر در دنیا گذاشتهاند اندوهگین میشوند