از مجموعهٔ تفسیر الطبری (سریال کامل شد)
· درس 280 از 308
نتیجه از تفسیر طبری | قسمت (2-8) | سوره بقره | آیات (124) تا (141)
0:000:00
متن کامل
ترجمهٔ ماشینی — ممکن است خطا داشته باشد
0:00
بسم الله الرحمن الرحیم
0:05
خلاصهای از تفسیر طبری
0:08
اختصار دکتر عقیل بن سالم الشمری
0:13
سوره البقره
0:17
بسم الله الرحمن الرحیم
0:23
و آنگاه که ابراهیم را پروردگارش با کلماتی آزمود، پس آنها را به انجام رساند.
0:32
«فرمود: من تو را برای مردم امام قرار خواهم داد»
0:38
گفت: «و از دودمان من [نیز]؟»
0:42
فرمود: «پیمان من به ستمکاران نمیرسد.»
0:48
و یاد کنید آنگاه که الله ابراهیم را آزمود
0:51
و آزمایش او با واجباتی بود که آنها را بر او مقرر فرمود
0:55
و فرمانی که به او داد
0:57
پس ابراهیم کلمات را به انجام رساند
0:59
با قیام برای الله به آنچه در آن بر او واجب گردانیده بود
1:03
پس الله فرمود:
1:05
ای ابراهیم!
1:06
«من تو را برای مردم پیشوایی قرار میدهم که به او اقتدا شود و از او پیروی گردد.»
1:12
ابراهیم گفت:
1:14
ای پروردگار من! و از دودمان من [چه]؟
1:16
پس پیشوایانی قرار ده که به آنان اقتدا شود.
1:19
الله فرمود:
1:20
«پیمان من به دشمنی از آن من که نافرمانیام کند، نمیرسد.»
1:24
این، آگاهیای است از سوی الله تعالی ذکره به ابراهیم
1:28
که از فرزندان او کسی هست که به او شرک میورزد و به خود و بندگانش ستم میکند.
1:34
«و یاد کن هنگامی را که خانه (کعبه) را مرجع و جایگاه امن برای مردم قرار دادیم»
1:41
و از مقام ابراهیم جایگاه نماز گرفتید.
1:47
و به ابراهیم و اسماعیل سفارش کردیم که خانه مرا پاک کنید،
1:55
که خانه مرا برای طوافکنندگان و معتکفان و رکوعکنندگان و سجدهکنندگان پاک کنید.
2:06
و یاد کنید آنگاه که خانه را محل بازگشت مردم قرار دادیم،
2:09
که هر سال به سوی آن میآیند و بازمیگردند.
2:12
و [آن را] جایگاه امن [قرار دادیم].
2:15
ای مردم! از مقام ابراهیم جایگاه نماز بگیرید.
2:19
که نزد آن نماز میگزارید، به عنوان عبادتی از شما و تکریمی از جانب من برای ابراهیم.
2:26
و ابراهیم و اسماعیل را فرمان دادیم که خانه مرا از بتها و پرستش اوثان پاک کنند.
2:32
برای طوافکنندگانی که طواف میکنند،
2:35
و برای مقیمان در خانه، بیطواف و بینماز،
2:39
و برای گروهی که در آن رکوع و سجود میکنند.
2:43
«و هنگامی که ابراهیم گفت: پروردگارا، این سرزمین را شهری امن قرار ده و اهلش را از میوهها روزی ده»
2:53
«و اهلش را از میوهها روزی ده؛ کسانی از آنان که به الله و روز آخرت ایمان آوردهاند»
3:02
«فرمود: و هر کس کافر شود، او را اندکی بهرهمند میسازم، سپس او را به سوی عذاب آتش میکشانم»
3:13
و چه بد سرانجامی است.
3:17
و یاد کنید آنگاه که ابراهیم گفت:
3:20
پروردگارا، این شهر را شهری امن گردان، و از گزند جباران که بر آن مسلط شوند، [آن را] ایمن کن.
3:26
و از کیفر الله که به آن برسد، [آن را] ایمن کن.
3:30
و به مؤمنان اهل مکه از میوهها روزی ده، نه به کافرانشان.
3:35
الله به او فرمود:
3:36
من دعای تو را پذیرفتم،
3:39
و با مؤمنان اهل این شهر، کافرانشان را نیز روزی خواهم داد،
3:43
پس اندکی از روزی خود از میوهها در دنیا بهرهمندش میکنم تا اجلش فرا رسد،
3:50
سپس او را به عذاب آتش میرانم،
3:52
و او را به سوی آن، کشانکشان و بر روی خود کشیدهشده میبرم.
3:57
و بد جایگاهی است آن که کافر بدان بازمیگردد، از عذاب آتش.
4:21
و یاد کنید آنگاه که ابراهیم و اسماعیل پایههای خانه را بالا میبردند
4:25
و میگفتند:
4:27
پروردگارا، عمل و طاعت و عبادت ما را برای خود بپذیر،
4:32
در پایان [ساختن] خانهات که به ساختن آن فرمانمان دادی،
4:37
که تو شنوای دعا و درخواست مایی،
4:41
دانای آنچه در درون جانهایمان از فرمانبرداری تو و اطاعت است،
4:46
و آنچه از کردارمان آشکار یا پنهان میکنیم.
4:50
پروردگارا، ما را برای خود تسلیمشده قرار ده، و از دودمان ما
4:56
امتی مسلمان برای خود [قرار ده]، و مناسک ما را به ما بنمایان، و توبه ما را بپذیر،
5:08
«همانا تو بسیار توبهپذیر و مهربانی»
5:16
و ما را در برابر فرمانت تسلیم و در برابر طاعتت فروتن ساز،
5:20
که در طاعت، کسی را جز تو با تو شریک نمیگردانیم،
5:24
و در عبادت نیز غیر تو را [شریک نمیکنیم].
5:26
و از دودمان ما امتی مسلمان برای خود [پدید آر]،
5:30
و آن را برای چشمان ما آشکار کن تا آن را ببینیم.
5:34
و آن دو، برخی از فرزندان را از [این مقام] بازداشتند،
5:36
زیرا الله به ابراهیم آگاهی داده بود
5:39
که از فرزندانش کسی است که پیمانش به او نمیرسد، به سبب ستمکاری و تبهکاریاش.
5:45
و مناسک حج و نشانههایش را بر ما آشکار کن،
5:49
و جایگاههایی را که در آنها به سوی تو با آنچه خشنودت میسازد، از کار شایسته، تقرب جسته میشود،
5:54
خواه با قربانی، یا نماز، یا طواف، یا سعی.
5:59
و با عفو و گذشت از گناهانمان و آمرزش و فضل خود، توبه ما را بپذیر،
6:06
که تو بر بندگانت با فضل بازگشتکنندهای،
6:10
و بر آنان با عفو و آمرزش متفضلی،
6:13
مهربان به ایشان، که هر که را بخواهی از آنان به رحمتت رهایی میبخشی،
6:24
و آیات تو را بر آنان میخواند و به ایشان میآموزد،
6:29
«و به آنان کتاب و حکمت را میآموزد و پاکشان میگرداند»
6:34
«همانا تو شکستناپذیر و حکیمی»
6:41
پروردگارا، و در میان آنان فرستادهای از خودشان برانگیز،
6:44
و این دعای ابراهیم و اسماعیل برای پیامبرمان محمد (صلیاللهعلیهوسلم) بهویژه است،
6:51
که کتابت را که به او وحی میکنی، بر ایشان بخواند،
6:55
و کتابت را که بر آنان فرو میفرستی به ایشان بیاموزد،
6:59
و فصل قضا و احکامت را [بیاموزد]،
7:02
و آنان را از شرک به الله و پرستش بتها پاک گرداند،
7:06
و آنان را با طاعت الله افزون و فراوان کند،
7:10
که تو عزیز و توانایی،
7:12
که چیزی که اراده کند، او را ناتوان نمیسازد،
7:15
پس با ما و با فرزندانمان آنچه را که از تو خواستیم و درخواست کردیم، انجام ده،
7:21
و حکیمی که در تدبیرش خللی و لغزشی راه ندارد،
7:26
پس آنچه را که ما و فرزندانمان را سود میرساند به ما عطا فرما،
7:30
و [این] از تو و از خزانههایت نمیکاهد.
7:34
«و چه کسی از آیین ابراهیم رویگردان میشود جز آنکه خود را به نادانی افکنده باشد»
7:42
«و به یقین او را در دنیا برگزیدیم»
7:46
«و همانا او در آخرت از شایستگان است»
7:53
و از آیین ابراهیم، آیین حنیفی مسلمان، کسی رویگردان نمیشود،
7:57
و آن را از روی بیمیلی به سوی غیر آن رها نمیکند،
8:01
جز سفیهی نادان که جایگاه بهرهاش را نمیشناسد، در آنچه برای جانش سودمند و زیانبار است، در معادش.
8:08
و به راستی ابراهیم را برگزیدیم و او را برای خلت [دوستی ویژه] برگزیدیم.
8:12
و یاد او در دنیا برای کسانی که پس از او میآیند، پیشوایی (در خیر) خواهد بود.
8:16
و همانا ابراهیم در آخرت از شایستگان است؛ از کسانی که حقوق الله را ادا میکنند و از دوستان (اولیای) خداست.
8:25
«هنگامی که پروردگارش به او گفت: تسلیم شو، گفت: تسلیم پروردگار جهانیان شدم»
8:35
آنگاه که پروردگارش به او گفت: «عبادت را برای من خالص گردان و با طاعت برای من فروتن باش.»
8:41
ابراهیم در پاسخ پروردگارش گفت:
8:44
با طاعت فروتن شدم و با عبادت، (دین را) برای مالک همهٔ آفریدگان خالص گردانیدم،
8:49
و برای مدبّر آنها، بیهیچ غیری.
8:52
«و ابراهیم و یعقوب فرزندان خود را به همین (آیین) وصیت کردند: ای فرزندان من، الله این دین را برای شما برگزیده است»
9:03
«ای فرزندان من، الله این دین را برای شما برگزیده است، پس جز در حال تسلیم بودن نمیرید»
9:15
ابراهیم این سخن را به فرزندانش عهد کرد:
9:19
«تسلیم پروردگار جهانیان شدم.»
9:22
و یعقوب نیز به فرزندانش سفارش کرد
9:25
و سپس، پس از آنکه (حقیقت را) به آنان شناسانده بودند، به ایشان گفتند:
9:28
«همانا الله این دین را برای شما برگزیده است؛ همان دینی که در آن به شما سفارش شده است.»
9:33
پس از الله پروا کنید، و جز در حال اسلام نمیرید.
9:38
«آیا شما حاضر بودید هنگامی که یعقوب را مرگ فرا رسید، آنگاه که به فرزندانش گفت: پس از من چه چیز را میپرستید»
9:53
«گفتند: خدای تو و خدای پدرانت ابراهیم و اسماعیل و اسحاق را میپرستیم، خدایی یگانه»
10:05
«خدایی یگانه، و ما در برابر او تسلیمشدگانیم»
10:14
ای گروه یهود و نصارا! آیا شما در حضور یعقوب بودید و شاهد احتضار او بودید، آنگاه که مرگ به او رسید؟
10:21
تا بدانید او به فرزندش چه گفت و فرزندش به او چه پاسخ داد.
10:25
پس بر پیامبران و فرستادگان (الهی) باطلها را نبندید.
10:30
و آنان را به یهودیت و نصرانیت منتسب نکنید.
10:34
آنگاه که یعقوب به فرزندانش گفت، هنگامی که مرگش فرا رسیده بود:
10:38
«پس از درگذشت من، چه چیزی را میپرستید؟»
10:41
فرزندانش به او گفتند:
10:43
«معبودت را که تو میپرستی، میپرستیم،
10:46
و معبود پدرانت، ابراهیم و اسماعیل و اسحاق را،
10:50
معبودی یگانه.
10:52
و برای او عبادت را خالص میگردانیم و ربوبیت او را یکتا میشماریم،
10:56
«پس به او هیچ چیز را شریک نمیگردانیم و جز او پروردگاری نمیگیریم»
11:01
و ما با عبودیت و طاعت در برابر او فروتنیم،
11:05
مسلمان برای عبادت او.»
11:07
«آن امتی بود که گذشت»
11:12
آنچه کسب کرده بود از آنِ خود اوست، و آنچه شما کسب کردهاید از آنِ خود شماست؛
11:17
و از آنچه آنان انجام میدادند، پرسیده نخواهید شد.
11:26
ای گروه یهود و نصارا!
11:29
یاد ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط را بیان کنید،
11:33
و (یاد) مسلمانانِ از فرزندان ایشان را.
11:35
و آنان را به کفرِ یهودیت و نصرانیت منسوب نکنید،
11:39
که آن را به ایشان نسبت دهید.
11:42
زیرا آنان گروهی بودند که به راه خود رفتند؛
11:45
آنچه از نیکی انجام دادند برای خودشان است،
11:48
و آنچه شما انجام دادهاید برای خودتان است، ای گروه یهود و نصارا!
11:52
و شما از آنچه آنان انجام میدادند، بازخواست نخواهید شد.
11:56
«زیرا برای هر کس است آنچه به دست آورده، و بر اوست آنچه کسب کرده است»
12:01
«و گفتند: یهودی یا نصرانی باشید تا هدایت یابید»
12:06
«بگو: بلکه (ما) آیین ابراهیم را که حنیف بود (پیروی میکنیم)، و او از مشرکان نبود»
12:15
و یهودیان به محمد ﷺ و یارانش گفتند:
12:20
«یهودی شوید تا به راه حق برسید.»
12:24
و نصارا به ایشان گفتند:
12:26
«نصرانی شوید تا به راه حق برسید.»
12:30
ای محمد! بگو:
12:32
«بلکه بیایید آیین ابراهیم را که راستکیش بود پیروی کنیم.»
12:36
او از کسانی نبود که به پرستش بتها و صنمها دین بگیرند،
12:41
و نه از یهودیان بود و نه از نصارا،
12:44
بلکه حنیف و مسلمان بود.
12:47
«بگویید: به الله و آنچه بر ما نازل شده ایمان آوردیم»
12:57
«و به آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط نازل شده است»
13:08
«و به آنچه به موسی و عیسی داده شد و آنچه به پیامبران از جانب پروردگارشان داده شد»
13:20
«میان هیچ یک از ایشان فرق نمیگذاریم و ما در برابر او تسلیمشدگانیم»
13:32
ای مؤمنان! به این یهودیان و نصارا بگویید:
13:37
«به الله گرویدیم،
13:39
و به کتابی که بر محمد ﷺ نازل شده، تصدیق نمودیم،
13:45
و به آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب نازل شده نیز تصدیق نمودیم،
13:51
و (به) پیامبرانی که از فرزندان یعقوب بودند.
13:54
و به تورات که الله به موسی داد نیز ایمان آوردیم،
13:59
و به انجیلی که الله به عیسی داد،
14:03
و کتابهایی که به همهٔ پیامبران داده شد.
14:07
به برخی از پیامبران ایمان نمیآوریم و به برخی کافر نمیشویم،
14:10
بلکه برای همهٔ ایشان گواهی میدهیم که فرستادگان و پیامبران الله بودند،
14:15
که به حق و هدایت برانگیخته شدند.
14:18
و ما در برابر او با طاعت فروتنیم،
14:21
در برابر او به بندگی گردن نهادهایم.»
14:24
«پس اگر مانند آنچه شما به آن ایمان آوردید ایمان آورند، قطعاً هدایت یافتهاند»
14:31
«و اگر روی بگردانند، پس جز این نیست که آنان در ستیزهاند»
14:38
پس الله تو را از آنان کفایت میکند، و او شنوای داناست.
14:47
پس اگر یهودیان و نصارا راست گویند و بدین (ایمان) اقرار کنند،
14:51
همانگونه که شما ای مؤمنان تصدیق کرده و اقرار نمودهاید،
14:56
پس موفق شده و راهیاب گشتهاند.
14:58
و به راه حق ملتزم شده و هدایت یافتهاند.
15:01
و اگر روی گردانند و اعراض کنند و به مانند ایمان شما ایمان نیاورند،
15:06
پس بدانند که جز این نیست که در نافرمانی و جداییاند،
15:10
و در ستیز با الله و رسول او و با شما.
15:14
ای محمد! الله تو را از این یهودیان و نصارا کفایت میکند.
15:19
همانا الله به آنچه با زبانهای خود به تو میگویند شنواست،
15:24
از نادانی و دعوت به کفر،
15:26
و به آنچه برای تو و یارانت از حسد و کینه در دل دارند، داناست.
15:44
ای محمد! به ایشان بگو:
15:46
«بلکه دین الله، اسلام، را پیروی کنید.»
15:49
و چه کسی دینش از دین الله نیکوتر است؟
15:52
ما در پیروی از آیین ابراهیم، در برابر الله فروتنیم،
15:56
و در این پیروی، گردننهادن ما به او است،
15:59
بیآنکه در پیروی از فرمان او تکبّر ورزیم،
16:02
و (بیآنکه) به رسالت فرستادگانش اقرار نکنیم.
16:05
«بگو: آیا با ما درباره الله محاجّه میکنید، در حالی که او پروردگار ما و پروردگار شماست»
16:14
«و او پروردگار ما و پروردگار شماست، و ما را اعمال ماست و شما را اعمال شماست و ما خالصانه او را میپرستیم»
16:25
ای محمد! به گروه یهود و نصارا بگو:
16:29
«آیا با ما درباره دین الله ستیزه و جدال میکنید، با آنکه ما را فرمان داده که آن را دین خود قرار دهیم؟
16:36
و او پروردگار ما و پروردگار شماست؛ خیرات به دست اوست، و پاداش و کیفر به او بازمیگردد.
16:43
و هر گروهی از ما، آنچه از اعمال صالح و ناصالح انجام داده و کسب کرده، برای خود اوست.»
16:49
ما برای الله اخلاصورزِ عبادت و اطاعت هستیم؛ هیچ چیزی را شریک او قرار نمیدهیم و جز او هیچکس را نمیپرستیم.
16:58
«یا میگویید: همانا ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط یهودی یا نصرانی بودند»
17:10
بگو: آیا شما داناتر هستید یا الله؟
17:16
«و چه کسی ستمکارتر است از آنکه گواهیای را که از جانب الله نزد اوست پنهان کند»
17:24
و الله از آنچه انجام میدهید غافل نیست.
17:32
«یا میپندارید که ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط یهودی یا نصرانی بودند؟ (در حالی که) بر آیین شما بودند»
17:41
تا به این وسیله مردم را به بهتان و دروغتان فریب دهید.
17:44
زیرا یهودیت و نصرانیت پس از این پیامبرانی که الله ایشان را نام برده، پدید آمدند.
17:52
ای محمد، به آنان بگو: آیا شما به ایشان و به آیینی که بر آن بودهاند داناترید یا الله؟
17:59
و چه کسی ستمکارتر است از آن کس که گواهیای را که از جانب الله نزد اوست پنهان کرده است؟ و ایشان گواهیای را که نزدشان از جانب الله بود پنهان کردند.
18:05
به این معنا که آن کسانی که الله نامشان را برده، مسلمان بودهاند.
18:10
و الله از آنچه از پنهانکردن حق انجام میدهید غافل نیست.
18:15
و او از کیفر شما بر کردارتان بیخبر نیست.
18:18
بلکه او بر شما آگاه و ناظر است تا در دنیای زودگذر و آخرت پایدار پاداشتان دهد.
18:26
«آن امتی بود که گذشت؛ برای آنان است آنچه کسب کردهاند و برای شماست آنچه کسب کردهاید، و از آنچه آنان انجام میدادند پرسیده نمیشوید»
18:45
«همانا ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط»
18:50
امتی بود که رفت و راه خود را پیمود، پس به سوی پروردگارش شتافت و با اعمال و آرزوهایش سپری شد.
18:58
برای اوست نزد الله آنچه از خوبی در روزهای زندگانیاش کسب کرد، و بر اوست آنچه از بدی اندوخت.
19:06
و از آنچه ایشان انجام میدادند پرسیده نمیشوید؛ زیرا هر کسی در روز قیامت بر الله وارد میشود
19:13
و تنها از آنچه خود کسب کرده و پیشاپیش فرستاده است پرسیده میشود، نه از آنچه دیگری پیش فرستاده است.
19:22
خلاصهای از تفسیر طبری